مأنوس شد . در 12 جمادى الاخرى 1338 از برلن به جانب پاريس حركت كرد . قزوينى در اروپا با دانشپژوهان ايرانى از قبيل دكتر قاسم غنى نيز دوستى و همكارى فرهنگى داشت 41 . پس از 36 سال اقامت در اروپا در مهر ماه 1318 خورشيدى به دليل بروز جنگ در اروپا راهى ايران شد .
علامهء قزوينى در تهران نيز پيوسته به تعليم و تدريس و مطالعه پرداخت . در 22 اسفند 1321 كرسى استادى دانشگاه در دورهء دكتراى دانشكدهء ادبيات به او تفويض ، و به موجب قانون مصوّب 16 اسفند 1326 ماهيانه ده هزار ريال مقررى براى او تعيين شد .
علامه قزوينى سرانجام در روز جمعه ششم خردادماه 1328 خورشيدى در تهران درگذشت و در حرم حضرت عبد العظيم در آرامگاه شيخ ابو الفتوح رازى به خاك سپرده شد .
آثار بهجا مانده از او عبارتند از :
1 - بيست مقالهء قزوينى .
2 - تاريخ جهانگشاى جوينى ( تصحيح و تحشيه ) .
3 - تذكرة الاولياء ( تصحيح و تحشيه ) .
4 - چهار مقالهء عروضى سمرقندى ( تصحيح و تحشيه ) .
5 - ديوان حافظ شيرازى ( تصحيح و تحشيه ) .
6 - رساله در شرح احوال شيخ ابو الفتوح رازى .
7 - رسالهء ممدوحين سعدى .
8 - سمط العلى للحضرة العليا .
9 - شدّ الازار . . .
10 - شرح حال ابو سليمان منطقى سجستانى .
11 - لباب الاباب عوفى .
12 - مرزباننامه ( تصحيح و تحشيه ) .
13 - المعجم فى معايير اشعار العجم ( تصحيح و تحشيه ) .
14 - مقالهء تاريخى و انتقادى در باب كتاب نفثة المصدور .
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 177
مساهمون: حسن مرسلوند
ص١٧٧