تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 284

مساهمون:

ص٢٨٤
ظهير الدوله در سال 1303 قمرى با حاج ميرزا حسن اصفهانى صفىعلى شاه آشنا شد و در سلك مريدان وى درآمد . وى پس از درويش شدن ، به قدرى در اين راه پيش رفت كه حتى همسر و دختران خويش را به لباس دراويش درآورد . در سال 1316 قمرى پس از درگذشت صفىعلى شاه ، ظهير الدوله كه از مريدان خاص وى بود ، جانشين او ، و به لقب صفاعلى شاه ملقب شد . پس از انتصاب به اين مقام حداكثر استفاده را برد و با اجازه و فرمان مظفر الدين شاه در سال 1317 قمرى انجمنى با نام انجمن اخوت در خانهء خود دائر كرد . حدود 110 نفر از رجال روشنفكر و اصلاح‌طلب به عضويّت آن درآمدند . اين انجمن قديم‌ترين انجمنى است كه در تهران تشكيل شد . اعضاى اين انجمن براى از بين بردن خرافات و اصول استبداد خدمات گرانبهايى كردند . من‌جمله در سال 1323 قمرى مجله‌اى به نام مجموعهء اخلاق انتشار دادند . مندرجات اين مجموعه كه بيشتر به قلم عرفا نوشته مىشد جز مطالب اخلاقى و تفسير و تأويل آيات قرآنى نبود . از جزوهء چهارم به بعد تا چند شماره ، اين رباعى كه ماده تاريخ تأسيس مجموعه بود ، روى پشت جلد درج مىشد :
لوحى به مثل همچو كتاب مسطور * از انجمن اخوت آمد به ظهور ديدش چو سروش از پى تاريخش گفت * مجموعهء اخلاقى آيا مطلع نور
1323 ظهير الدوله قبل از تأسيس انجمن ، سفرى به اروپا كرد و چند سالى در آنجا اقامت داشت . در اين مدت وارد مجمع فراماسونرى شد و پس از بازگشت به ايران مىخواست در ايران هم لژى را ترتيب دهد . ازاين‌رو افكار فراماسونرى خود را بنا بر مقتضيات زمان به صورت انجمن اخوت درآورد و همان‌طور كه در اروپا معمول بود اسامى اعضاء را روى 110 صندلى نوشت كه هر عضو مىبايست در جاى خود قرار مىگرفت . انجمن ابتدا نظم و ترتيب داشت ولى كم‌كم از حالت اوليّه خارج شد ؛ به طورى كه هركس در آن پذيرفته مىشد .
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — صفحة 284 | حسن مرسلوند