آداب نماز ( فارسي ) — صفحة 341

نيست ، بلكه اعظم از آنها است . ( 1 ) و شايد « روح » دو اطلاق داشته باشد در لسان قرآن و اخبار ، چنانچه در لسان اهل اصطلاح نيز اطلاقاتى دارد . يك روح از صنوف ملائكه است ، چنانچه فرمود از « ملكوت » است . و يك روح نيز روح خود حضرات اولياء است كه از ملائكه نيست و اعظم از آنها است . بنابر اين ، ممكن است « روح » در سورهء شريفهء « قدر » به اعتبار تنزّل در ليلهء قدر ، عبارت از « روح الامين » يا « روح اعظم » باشد . و در آيهء شريفهء يَسْئَلوُنَكَ عَنِ الرّوح 17 : 85 ( 2 ) عبارت از روح انسانى باشد كه در مرتبهء كمال از جبرئيل و ديگر ملائكه اعظم است ، و از « عالم امر » بلكه گاهى متّحد با « مشيّت » ، كه امر مطلق است ، شود . قسم ديگر از ملائكة اللَّه آنها هستند كه موكَّل بر موجودات جسمانيّه و مدبّر در آنها هستند . و از براى اينها صنوف كثيره و طوايف بىشمار است ، زيرا از براى هر موجود علوى يا سفلى ، فلكى يا عنصرى ، وجهه اى ملكوتى است كه به آن وجهه به عالم ملائكة اللَّه متّصل و با جنود حق پيوند است ، چنانچه حق اشاره به ملكوت اشياء فرمايد در آيهء شريفه كه مىفرمايد : فَسُبْحانَ الَّذى بِيَدِه مَلكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ و الَيْه تُرْجَعُون 36 : 83 . ( 3 ) و حضرت رسول در كثرت ملائكه فرمايد - چنانچه روايت شده - : اطَّت السّماء ، و حقّ له ان تئطَّ : ما فيها موضع قدم الا و فيه ملك ساجد او راكع . ( 4 ) و در روايات شريفه راجع به كثرت ملائكه و بسيارى صنوف آنها بسيار مذكور است . ( 5 )