باشد . هرگاه براى اصلاح امور مشتبه بايد به قرآن تمسّك جست و راه رشد را از قرآن پيدا كرد ، پس سزاوار است ، كه در تفسير قرآن نيز ، از خود قرآن بهره گرفته شود .
« وَ الَّذِينَ يُمَسِّكُونَ بِالْكِتابِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُصْلِحِينَ »
« 1 » ( سورهء اعراف ، آيهء 170 ) .
آنان كه به قرآن چنگ مىزنند ، و نماز بر پا مىدارند ، از مصلحانند . و ما اجر و پاداش مصلحان ، را ضايع نمىكنيم .
از مفهوم آيه ، استفاده مىشود : كه روىگردانان از تمسّك به قرآن ، در شمار صالحان نبوده ، بلكه مفسدند ، زيرا تنها مرجع ، در امور اختلافى ، خداوند است . و آنچه حكم خداوند را بيان مىكند ، كتاب خداست :
« وَ مَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهُ إِلَى اللَّهِ . . . »
« 2 » ( سورهء شورى ، آيهء 10 ) .
شما در هر چيزى كه اختلاف كرده باشيد ، داورى آن با خداست . . .
روايات عرض [ رواياتى كه عرضهء مطالب و معارف را به قرآن ، براى شناخت درست از نادرست ، لازم مىدانند ] و احاديث متواتر ، آن كسانى را كه مىخواهند ، پرده از چهره آيات قرآن كريم ، بردارند ، ملزم مىكند ، كه كار خويش را با تدبّر ، در خود آيات قرآن آغاز كنند . در اين صورت ، جز روش تفسير قرآن به قرآن ، ديگر روش‌هاى تفسيرى ، پوچ و غير قابل اعتماد ، است .
پيامبر و امامان معصوم از دودمان پيامبر ( ص ) ، نيز در تفسير قرآن ، به اين شيوهء راست و درست ، مشى كرده‌اند . و بر مفسّران قرآن است ، كه اين طريقهء برتر ، را در تفسير قرآن از آنان كه آموزگاران معصومند ، بياموزند . و در كار تفسير به راه آنان بازگردند . و بدين منوال ، در طول ساليان و زمانها بايد كار تفسير قرآن ، به پيش رود . » « 3 »
ازاين‌رو ، تفسير الفرقان در روش تفسيرى ، بسيار شبيه به تفسير الميزان ، و چه‌بسا متأثّر ، از آن است . اين تفسير ، مجموعا در حدود 17000 صفحه وزيرى ، مىباشد ؛ كه به تدريج در لبنان ، عراق و ايران ، به چاپ رسيده است . و پايان تأليف آن تا 1397 ه . ق ، استمرار داشته است .
830 . غرّة المتّقين عاملى [ زنده در 1368 ق ]
مؤلّف آن ، محمد اشرف جبل عاملى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
نام تفسير او « غرّة المتّقين » ، مىباشد ، كه در شرح و تفسير آية الكرسى ، است . اين كتاب توسط مطبوعاتى خندان اصفهان ، در سال 1368 ق ، در 84 صفحه ، به چاپ رسيده است . « 4 »
831 تا 832 . تفاسير بجستانى [ م 1368 ه . ق ]
مؤلف آنها ، عالم نامى حاج ميرزا هادى بن سيد على از احفاد امير كلان هروى بجستانى خراسانى حائرى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
مؤلف محترم ، داراى چهار اثر قرآنى ، مىباشد ، كه به ترتيب بازگو مىگردد :
1 . البيان فى تفسير القرآن :
اين اثر ، در يك مجلد ، به زبان عربى ، و شيوهء ادبى ، شامل تفسير بخشى از قرآن كريم مىباشد . در پيشگفتار آن آمده است ، مقصود از تأليف اين تفسير ، عرض معنى و تفسير الفاظ و لغات و
Footnote
( 1 ) سوره اعراف ، آيه 17 .
( 2 ) سوره شورى ، آيه 10 .
( 3 ) محمد صادقى ، الفرقان فى تفسير القرآن ، ( چاپ دوم :
قم ، اسماعيليان ، 1408 ق ) ، 1 / 16 - 19 .
( 4 ) تفسير و تفاسير جديد ، ص 173 .