ابو دلف عجلى
امير ابو دلف بن ادريس بن عيسى بن معقل عجلى در زمرهء كتّاب و نويسندگان بود ، گويند در مكتب ، همدرس ابو مسلم عبد اللّه بن مسلم خراسانى بوده ، در زمان مأمون الرّشيد در اصفهان ، صاحب منصب و جاه بود ، خليفه بر وى غضب كرد ، و او را به شام تبعيد نمود . از جمله اشعار او است :
اقول و اكناف الجزيرة بيننا * و سهب تردّى آلها بملائها
سقى اللّه غيثا اصفهان و اهلها * عزالى آلت لا تضنّ بمائها
احبّ الصّباتينى هواى الى الصّبى * الآن اسمها ضاحى اسمها فى بنائها
در كتاب محاسن اصفهان از دو قصيدهء ديگر او دربارهء اصفهان ، جمعا سيزده بيت نقل كرده است . « 1 »
ابو الرّبيع زهرانى
ابو الرّبيع محمّد ( معروف به محوله ) بن معروف بن يزيد بن عبد الرّحمن بن معروف قرشى عطّار اصفهانى معروف به ابو الرّبيع زهرانى ، از محدّثين قرن سوم هجرى است .
پدرش از مردم بصره بوده ، و محمّد به اصفهان مهاجرت كرده ، و در اين شهر ساكن شده است . وى سالها امام جماعت در جامع اصفهان بوده ، و در زهد و ورع مقامى بلند داشته است . صاحب عنوان ، ممكن است ابو الرّبيع محولة بن عبد اللّه نحوى ساكن دمشق ، متوفّى 230 ق مؤلّف كتاب الجماهر در نحو باشد .
وى از ابو اسحاق اسماعيل بن عمرو بجلى كوفى ، حاتم بن ميمون و سلام بن طويل حديث شنيد ، و محمّد بن حسن بن حماد بن سلمان ، حافظ ابو بكر محمّد بن هارون رويانى و ابو مسلم سلم بن حمزه مقرى نقّاش اصفهانى از ابو الربيع زهرانى حديث نقل مىكنند . زهران از قريههاى غرب شهر اصفهان است . « 2 »
هامش
( 1 ) . محاسن اصفهان ، ص 12 ، نسائم الاسحار ، ص 13 .
( 2 ) . ذكر اخبار اصفهان ، ج 2 ، ص 189 ؛ لغتنامهء دهخدا ، ذيل « ابو الرّبيع » ، ص 458 ؛ هدية العارفين ، ج 1 ، ص 472 ؛ مزارات اصفهان ، صص 225 - 227 .