[ جلد دوم ]
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
ع
عائذ :
در آخر ذال نقطهدار بر وزن شاهد به معنى پناهبر ، نام جمعى از صحابه است . « 1 »
عائذى :
با ضبط پيش منسوب است به عائذ ابن مالك بن بكر پدر تيرهاى در عرب و عبد الرحمن ابن عمرو عائذى در شمار محدّثان اماميّه به دو منسوب است .
عائش :
بر وزن شاهد به معنى زنده و بخصوص آنكس كه نيكو زندگى كند از اعلام مردان است و بنو عائش تيرهاى هستند در قبيلهء تيم اللّه و عائشيان به او پيوند رسانند « 2 » و عايشه از اعلام زنان است و نام عايشه زوجهء پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله دختر ابو بكر بن ابى قحافه و ابن عايشه كنيت جمعى است ، از جمله :
ابو عبد الرحمن عبيد اللّه بن محمّد بن حفص تيمى از فرزندان عايشه دختر طلحة بن عبيد اللّه در شمار محدّثان و اديبان و مورّخان و متوفّى 282 . و از جمله : ابراهيم بن محمّد بن عبد الوهاب بن ابراهيم ابن محمّد بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس از دودمان عبّاس و كسى است كه براى ابراهيم بن مهدى از مردم بيعت گرفت و مأمون او را دستگير كرد و در سال 209 او را بردار آويخت و او نخستين كسى است از بنى عبّاس كه بر دار آويخته شد . و از جمله :
محمّد مشهور به ابن عائشه از خوانندگان و موسيقىدانان عصر خلفاى عبّاسى و صاحب نوادر و حكايات و همان كسى است كه در مجلس وليد بن يزيد بن عبد الملك بن مروان اين ابيات را خواند :
إنّى رأيت صبيحة النحر * حورا نعين عزيمة الصبر
مثل الكواكب فى مطالعها * عند العشاء اطفن بالبدر
و خرجت ابغى الاجر محتسبا * فرجعت موفورا من الوزر
وليد گفت : « به حقّ عبد شمس ( عبد شمس نام نياى وليد است ) ابيات را مكرّر خوان » . و ابن عائشه آنها را مكرّر خواند . باز وليد گفت : « به حق اميّه ( نام نياى ديگر اوست پسر عبد شمس ) آنها را بازخوان » . و باز خواند . وليد در سوّم بار نام نياى سوّم و در چهار بار نام نياى چهارم خود را برد و همچنان تا به يزيد پدرش رسيد و در هربار به حقّ ايشان ابن عايشه را سوگند داد كه آن ابيات را باز خواند و آنگاه گفت : « به حقّ حيات من آنها را بازخوان » .
و باز خواند در آن وقت خود را بر روى ابن عايشه افكند و از هر عضو آن بوسه گرفت تا به نرينهء او رسيد . ابن عايشه نرينه خود را ميان رانش پنهان كرد
هامش
( 1 ) - عائذ : ابن محصن بن ثعلبه ملقّب به منقب العبدى از بنى عبد قيس در شمار نيكوپردازان عصر جاهلى . وى از مردم عراق بود و نعمان بن منذر را مدح گفت ( الأعلام / زركلى : 3 / 239 ) .
( 2 ) - عائش : ابن انس در شمار محدّثان بود ( لغتنامه / دهخدا : 33 / 2 ) .