أشقر :
با فتح همزه و قاف بر وزن اشرف سرخ و سپيد را گويند و مادينه را شقراء گويند و « ابن اشقر » كنيت مشهور ابو الفضل احمد بن عبد السيد بن علىّ نحوى اديب است ، كه از شاگردان خطيب تبريزى بوده است و اشقر لقب يكى از نياكان اوست .
إشكورى :
با كسر همزه و سكون شين نقطهدار و فتح كاف عربى و واو منسوب است به اشكور « 1 » كه قريهاى است از توابع لاهيجان و جمعى از اعلام از آن قريه برخاستهاند ، از جمله : قطب الدّين محمّد ابن علىّ اشكورى از افاضل حكما و شاگرد محقّق داماد و صاحب كتاب محبوب القلوب و رسالهاى در عالم مثال و غير اينها .
أشلّ :
با فتح همزه و تشديد شين نقطهدار بىدست را گويند و هم كسى كه دستش بخشكد و آن لقب جمعى از محدّثان است ، از جمله : سالم بن عبد الرحمن ابن سالم ملقّب به اشلّ از اصحاب صادقين عليهما السّلام .
اشمونى :
با ضمّ همزه و سكون شين نقطهدار منسوب است به اشمون . ياقوت گفته كه : « اشمون شهركيست در غربى رود نيل به نام بانى آن اشمون ابن مصر بن بيصر بن حام بن نوح » . و ابو الحسن نور الدّين علىّ بن محمّد اشمونى شافعى نحوى اديب و شارح الفيّهء ابن مالك و متوفّى 900 بدان منسوب است .
إشناندانى :
با كسر و ضمّ همزه ( و هر دو صحيح است ) و سكون شين نقطهدار منسوب است ( بر خلاف قياس ) به اشنان كه نام محلّتى است در بغداد . ياقوت در معجم الأدباء گفته كه : « در نسبت آن دان افزودند » . و ابو عثمان سعيد بن هارون اشناندانى نحوى لغوى صاحب كتاب معانى الشعر و كتاب الابيات و متوفّى 288 به آن منسوب است .
إشنانى :
با ضبط پيش منسوب است به اشنان و آن گياهى است شور كه شوخى بدن و جامه را بدان بزدايند و نيز از آن قليا گيرند و از قليا صابون سازند و نيز - چنانكه گذشت - نام محلّتى است در بغداد و ابو بكر محمّد بن عبد اللّه بن ابراهيم بن ثابت اشنانى و محمّد بن يحيى اشنانى از محدّثان عامّه و محمّد بن حسين بن حفص خثعمى اشنانى از محدّثان خاصّه و متوفّى 317 بدان منسوب است .
اشهلى :
با فتح همزه و سكون شين نقطهدار و فتحها منسوب است به بنى عبد الاشهل « 2 » كه تيرهاى است از قبيلهء اوس و جمعى از صحابه مانند اسعد بن سلامهء اشهلى انصارى و اسلم بن جبيرة بن حصين اشهلى و اسيد بن حضير اشهلى و نيز جمعى از راويان و محدّثان بدان منسوبند . « 3 »
أصبحى :
به فتح همزه و سكون صاد بىنقطه منسوب است به ذى اصبح از ملوك يمن و نامش حرث بن عوف بن مالك و پدر قبيلهاى است و از اين قبيله است مالك بن انس اصبحى صاحب موطأ
هامش
( 1 ) - غير از اشكور ناحيهء لاهيجان ، چند اشكور ديگر در گيلان وجود دارد ، از جمله : اشكور لنگرود ، اشكور شهسوار ( تنكابن ) و اشكور رودسر و همچنين روستايى از بخش بابك شهرستان يزد به نام اشكور وجود دارد ( لغتنامه / دهخدا : 6 / 2684 ) .
( 2 ) - اشهل : مرد ميش چشم را گويند ( فرهنگ نوين :
1 و 2 / 773 ) .
( 3 ) - و نيز رفاعة بن وقش اشهلى از صحابهء پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلم بود و در جنگ احد شهيد شد ( لغتنامه / دهخدا : 7 / 270 ) .