و بيشتر معروفيت او براثر اسلوب خوبيست كه دارد اما كتاب او در علم بلاغت موسوم به ( المثل السائر فى ادب الكاتب و الشاعر ) مىباشد . چاپ بولاق ، 1282 ق . در عالم اسلامى يكى از مهمترين مراجع و مدارك بشمار است و در زندگانى كاملا بر خلاف برادر مورخ خود بوده زيرا زندگى پرحركت و نشاطى كرده بوسيلهء ( قاضى ) بصلاح الدّين معرفى شده و در سال 587 وارد خدمت گرديده و خيلى زود به سمت وزارت الملك الافضل پسر صلاح الدّين معين گرديده و چون دمشق از ملك الافضل گرفته شد ضياء الدّين با كمال سختى در صندوق سربسته بمصر فرار كرده و در آنجا همچنان مخفى بود تا آنكه به الملك الافضل در عوض دمشق سمباط داده شد ولى ضياء الدّين جز مدت كمى در آنجا نمانده و در سال 607 به خدمت صاحب حلب پيوست و در آنجا نيز مدت زيادى نمانده و در جستجوى سرنوشت خود به موصل آمد و از آنجا به ( اربل ) و بعد به ( سنجار ) رفت و در سال 618 انشاء را براى ناصر الدّين محمود امير موصل نوشته است . ابن اثير در بين يكى از سفرهاى خود ببغداد در گذشته است .
( دائرةالمعارف خليلى ، ص 126 ) ساير مآخذ : لغتنامهء دهخدا ، ص 290
1 - الاستدراك فى الرد على رسالة ابن الدهان المسماة بالمآخذ الكندية من المعانى الطائية ( عربى ) :
مصر ، 1958 م ، سربى ، وزيرى ، بتحقيق حنفى محمد شرف ، 215 ص .
2 - رسائل ابن الاثير ضياء الدّين ( عربى ) :
بيروت ، 1959 م ، سربى ، وزيرى ،