فراغت يافت بمرو رفت و سلطان سنجر آنچه از تجليل و احترام بود دربارهء او مرعى داشته بقيهء ايام زندگانى را در آن شهر بماند .
در فنون ديگر او را يدى طولا بوده مثل علوم عربيت و ادبيت و در علم حديث استاد او شيخ ابو القاسم قشيرى و در روايت اخبار و احاديث از سمعانى مجاز است .
در سنهء 531 ق در مرو درگذشت و در همان شهر مدفون گرديد .
( نامهء دانشوران جلد 4 ) صاحب درة الاخبار و لمعة الانوار ص 100 گويد كه ظهير الدّين ابو القاسم بيهقى اسماعيل جرجانى را بسال 531 ق در سرخس ديده و او آنچه خلاصه بود از عمر گذرانيده بود انتهى .
1 - خف علائى ، خفى علائى ، الخفية العلائية :
( خلاصهء ذخيره ) گانپور ، 1891 م سنگى ، 114 ص .
لكهنو ، 1891 م ، سنگى .
2 - ذخيره خوارزمشاهى :
( حمييات ) هند ، 1282 ق ، سنگى .
ابو نصر اسماعيل بن حماد جوهرى فارابى نيشابورى :
398 ( - 393 ) در داراب متولد و در نيشابور ساكن بوده براى تحصيل علم لغت ببلاد ربيعه و مضر و نجد و حجاز و مصر و شام مسافرت كرده و از اكابر عصر خود علوم ادبيه را فرا گرفته و با اينكه زبان مادرى او تركى بوده از پيشوايان لغت عرب محسوب و نخستين كسى