باب چهارم از كتاب جامع عباسى
در بيان احكام روزه واجبي وسنتي ودر آن چهار مطلب است مطلب أول
در بيان محرمات ومبطلات روزه بدان كه هشت چيز است كه به فعل آوردن آن در روزه
واجبي حرام است واگر به فعل آورند روزه باطل مىشود أول چيزى خوردن وآشاميدن
هر چند خوردن وآشاميدن آن خلاف عادت باشد وبعضي از مجتهدين را مذهب آنست
كه خوردن چيزى كه خلاف عادت است مثل پوست تخم مرغ وبرگ درخت ومانند آن روزه را
باطل نمىكند واين مذهب ضعيف است وهر گاه بلغم از دماغ يا از سينه به دهن آيد فرو
بردن آن روزه را باطل مىسازد واگر تشنگى يا گرسنگى بر شخصي غالب شود چنانچه تحمل
نتواند كرد در آن وقت بخورد اما زيادة ( 1 ) بر آنچه دفع مضرت كند نخورد وبر أو واجبست ( 2 ) كه لقمه را
بزرگ كند وهمچنين جرعه آب را كه مدت خوردن وآشاميدن دراز نشود دويم از آنچه
روزه را باطل مىسازد انزال منى است عمدا به هر طريق كه باشد اما اگر روزه دار در روز محتلم
شود روزه أو باطل نمىشود ولازم نيست كه همان وقت غسل كند مگر آنكه وقت نماز تنگ شود
واگر داند كه چون در روز خواب كند محتلم خواهد شد خواب كردن أو از روى عمد واختيار
حرام است سيم از آنچه روزه را باطل مىسازد داخل كردن حشفه است عمدا در قبل يا
دبر مرده يا زنده پس روزه فاعل ومفعول هر دو باطل مىشود واگر شخصي زن خود را در روز
به زور جماع كند كفاره خود وآن زن در گردن مرد است واگر زن مرد را به زور به جماع وادارد
كفاره زن ومرد بر زن است چهارم از آنچه روزه را باطل مىسازد عمدا بر جنابت ماندن است
تا وقت صبح پس قضا وكفاره لازم مىشود وهمچنين اگر زن تأخير غسل حيض يا استحاضة يا نفاس كند تا وقت صبح
داخل شود واگر جنب بخوابد به قصد آنكه آخر شب غسل كند وتا صبح بيدار نشود نه قضا برو لازم است نه كفاره
واگر قصد آن داشت كه غسل نكند هم قضا وهم كفاره لازم است واگر غسل كردن ونكردن به خاطرش نرسيده
باشد قضا لازم است نه كفاره ( 3 ) وهمچنين اگر از خواب أول بيدار شود ونوبت دوم به خواب رود به گمان آنكه
به جهت غسل كردن در آخر شب بيدار خواهد شد وتا صبح بيدار نشود قضا لازم است نه كفاره ( 4 ) واگر در اين صورت
گمان بيدار شدن نداشته باشد كفاره نيز لازم مىشود واگر نوبت سيم به خواب رود وتا صبح بيدار نشود قضا وكفاره
بر أو لازم است هر چند به قصد غسل كردن به خواب رود وگمان داشته باشد كه در شب به جهت غسل كردن بيدار خواهد شد
Footnote
( 1 ) لزوم آن معلوم نيست صدر دام ظله .
( 2 ) معلوم نيست صدر دام ظله العالي .
( 3 ) أحوط كفاره است نيز صدر دام ظله .
( 4 ) كفاره نيز أحوط است صدر دام ظله .