[ 422 ] [ مولانا مشفقى بخارى ]
دلدادهء خوشگفتارى ، مولانا مشفقى بخارى ، كه به ملازمت عبد اللّه خان اوزبك امتياز داشت و در آن ديار به كمال عزّت و اعتبار زندگانى مىنمود . در عهد اكبرى دوباره به سياحت هند پرداخته ، به بخارا شتافت و همانجا در سنهء خمس و تسعين و تسعمائه وفات يافت . از كلام اوست :
به كويش رفتم و خارى به پاى من شكست آنجا * به حمد للّه كه تقريبى شد از بهر نشست آنجا
[ 423 ] [ مولانا محتشم كاشى ]
گنجينهء نغز تلاشى ، مولانا محتشم كاشى ، كه از بلغاى روزگار بوده و فصحاى بلاغت شعار ، در كشور اقسام نظم به لياقت شايسته و استعداد بايسته حشمت تامّه داشت و به طبع نقّاد در نكتهسنجى و سخنطرازى در معاصرين رايت شهرت مىافراشت . مثنوى مختصرى محتوى به سفارش شخصى در مدح عبد الرّحيم خان خان خانان از كاشان به هند فرستاد . خان خانان پنجهء التماس او را به حناى اجابت رنگين ساخته ، به انجاح مرام سفارشى پرداخت .
در تاريخ عالمآراى عباسى مذكور است كه مولانا محتشم قصيدهاى طولانى در مدح شاهطهماسب صفوى به انضمام قصيدهاى كه در وصف پرى خانم صبيّهء شاه والادستگاه از كاشان به اصفهان ارسال داشت و به ذريعهء پرى خانم به نظر شاهى درآمد ، شاه فرمود :
« به رضاى من نيست كه شعرا زبان به مدح من گشايند . احسن آن است كه قصايد در مناقب ائمهء عظام - عليهم الصّلوات و السّلام - گفته ، اول مسئلت صله از ارواح طيّبات