10 . احاديث سخت و سختتر
مرحوم شيخ صدوق در كتاب " معانى الأخبار " با اسناد خود از طريق محمد بن
عيسى بن عبيد از برخى از مردم " مدائن " آورده است كه به حضور امام حسن
عسكرى ( عليه السلام ) نامه نوشتم كه از آباء و اجداد بزرگوار شما روايت شده است : " احاديث شما ،
سخت و سختتر است نه فرشته مقرب و نه پيامبر مرسل و نه مؤمنى كه خداوند قلب او
را با ايمان آزموده است ، نمى تواند تحمل كند معناى آن چيست ؟ "
امام ( عليه السلام ) در پاسخ نوشتند : " اينكه فرشته و پيامبر نمى تواند تحمل نمايد به اين معنى
است احاديث ما آنچنان حلاوت و شيرينى دارد كه هرگز فرشته و پيامبر نمى تواند آن را
در درون سينه ى خود نگهدارد ، و منتشر نكند بلكه به مجرد دريافت ، آن را به ديگرى
منتقل مى سازد " . ( 1 )
شبيه همين مضمون ، حديث ديگرى از امام صادق ( عليه السلام ) آمده است كه پس از فرشته ،
پيامبر و مؤمن كلمهء " مدينه حصينة " را افزوده است امام ( عليه السلام ) در معناى " مدينه حصينه "
مى فرمايد : مقصد آن قلب فراگير و وسيع مى باشد كه بتواند ظرفيت تحمل آن احاديث را
داشته باشد . ( 2 )
در كتاب حسن بن سليمان هم به نقل از كتاب " اللباب " تأليف ابن شريفه واسطى از
" ميثم تمار " آمده است كه ما در بازار بوديم كه أصبغ بن نباته يكى از ياران صميمى
امام ( عليه السلام ) رسيدند و گفتند : واى بر تو ! من از اميرمؤمنان حديث سخت و مشكلى را
شنيدم . ميثم پرسيد : آن حديث چه بود ؟ گفت : اين حديث بود كه احاديث ما سخت و
مشكل است جز فرشتگان يا انبياء نمى توانند تحمل آن را داشته باشند فورا از
جا برخاستم و به سراغ امير المؤمنين ( عليه السلام ) رفتم و به حضور آن بزرگوار عرض كردم :
اصبغ بن نباته حديثى از شما نقل كرده است كه مرا در تنگنا قرار داده است . امام ( عليه السلام )
فرمود : كدام حديث ؟ گفتم : اين حديث صعب ومستصعب كه بيان فرموده ايد . امام ( عليه السلام )
هامش
1 . معادن الحكمة في مكاتيب الائمه ج 2 ، ص 252 .
2 . همان منبع ص 253 .