آن كنيز تحت نظر بود ولى سرانجام اثرى از حمل ظاهر نشد وكذب گزارش
روشن گشت ! ( 1 ) در اين هنگام معتمد براى آنكه وانمود كند كه از امام عسكرى ( عليه السلام )
فرزندى باقى نمانده ، و شيعيان از وجود امام بعدى نوميد گردند ، دستور داد ميراث آن
حضرت ميان مادر و برادرش جعفر تقسيم شود ، ( 2 ) ولى شيعيان همچنان عقيده داشتند
كه از امام فرزندى باقى مانده است كه امامت را به عهده دارد ، ( 3 ) زيرا تعدادى از آنان فرزند
خردسال امام را قبلا ديده بودند ( چنان كه نمونهء آن را قبلا گفتيم ) .
در هر حال فشار و اختناق و انواع محدوديتها در مورد خاندان امام براى يافتن امام
دوازدهم همچنان ادامه داشت تا آنكه قيام " يعقوب بن ليث صفارى " در " خراسان " ، و
مرگ ناگهانى " عبيدالله بن يحيى بن خاقان " و آشوب وفتنهء " صاحب زنج " در " بصره "
پيش آمد و دربار عباسى عباسى تمام نيروى خود را براى مقابله با اين حركتها بسيج كرد
و ديگر مجال تعرض و سختگيرى در مورد خاندان امام باقى نماند ! ( 4 ) ( 5 )
خلفاى بنى عباس و كارگزاران حكومت آنان شنيده بودند كه امامان اهلبيت ( عليه السلام ) 12
نفرند و دوازدهمين آنان پس از غيبت و ظهور ، بساط ستمگران را برمىچيند ، و به
حكومتهاى باطله پايان مىدهد و جهان را از عدل و داد پر مى سازد . آگاهى از اين
موضوع به ويژه در اين اواخر ( دوران امام هادى و امام عسكرى ) موجب نگرانى آنان بود ،
و به همين جهت به شدت از امام عسكرى ( عليه السلام ) مراقبت مى كردند و بسيار مايل بودند كه از
هامش
3 . على بن عيسى الإربلى ، كشف الغمة ، تبريز ، مكتبة بنى هاشمى ، 1381 ه . ق ، ج 3 ، ص 199 ، فتال
نيشابورى ، روضة الواعظين ، ط 1 ، بيروت ، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات ، 1406 ه . ق ، ص 276 .
4 . مجلسى ، بحار الانوار ، ط 3 ، تهران ، المكتبة الإسلامية ، 1395 ه . ق ، ج 50 ، ص 3 3631 ، محمد بن
جرير بن رستم طبرى ، ط 3 ، قم ، منشورات الرضي ، 1363 ه . ش ، ص 224 ، صدوق .
5 . در تنظيم و نگارش اين بخش از كتاب ، علاوه بر مآخذى كه در پاورقيها آمده ، از منابع ياد شده در
زير استفاده شده است كه لازم مى دانم در اينجا از نويسندگان آنها سپاسگزارى كنم : پيشواى يازدهم
حضرت امام حسن عسكرى ( نشريه مؤسسهء در راه حق ) . دورنمايى از زندگانى پيشوايان اسلام
تأليف استاد آيت الله جعفر سبحانى ، خاندان وحى ، تأليف حجة الإسلام والمسلمين حاج سيد على
اكبر قرشى أرموى دام عزهم جميعا .