كنيه كه معمولا ، توأم با تجليل و تعظيم ، مشعر بر نام پدر يا مادر يا يادآورنده خاطره اى از
خاطرات زيباى فرزند است . امام محمد تقى ( عليه السلام ) علاوه بر كنيه " ابو جعفر ثانى " ( كه
نخستين ابو جعفر ، امام محمد باقر ( عليه السلام ) پيشواى پنجم مى باشد ) داراى القاب متعددى
است كه به چهار لقب معروف ايشان اشاره مى گردد :
1 . جواد :
كلمه اى است كه از لفظ " جود " گرفته شده است و به معناى بخشنده و بخشايشگر و
ايثار كننده در راه خدا و خلق ، آمده است .
امام جواد ( عليه السلام ) دست بخشنده و بصيرت كامل در راه شناسايى نيازمندان داشت و
مردم از عطايا و عنايات و مهر و محبتهاى او بهره ها مى جستند .
على ابن عيسى اربلى صاحب كشف الغمة گويد :
" امام جواد ( عليه السلام ) سرور بخشندگان و مصداق كامل بخشندگى و كرامت بود . چون احسان
و كرامت از سجايا و خصايص ذاتى و طبايع ملكوتى ائمهء طاهرين ( عليه السلام ) بوده و هم آنانند كه
درياى فضل و كرم الهى مى باشند . . . " .
2 . تقى :
از كلمهء تقوا ووقايه گرفته شده است كه به معناى خود نگهدارى و پرهيز و پروا از گناه
آمده است . وجود پر فيض امام ( عليه السلام ) ، منبع تقوا و پرهيزكارى و آموزنده راه سداد و كمال و
خود نگهدارى و پارسايى بود كه دوست و دشمن در آن اتفاق نظر داشتند .
3 . مرتضى :
از كلمه " رضا " مأخوذ است ، يعنى خشنودى ، برگزيده و انتخاب شده از ميان مردم ،
چون امام بزرگوار ، امتيازات روحى و شايستگيهاى فوق العادهء معنوى داشت ممتاز و
منتخب بود كه هم خدا از او راضى و خشنود بود ، و هم بندگان صالح و شايستهء خدا .
4 . قانع :
كلمه اى است كه از " قنوع " و " قناعت " آمده است : يعنى به هر آنچه كه در راه خدا پيش
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 1413
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١٤١٣