بخش ششم / رهنمودها و ارشادات تربيتى . . .
سخنان و راهنمائيها و روشنگرىهاى پيشوايان معصوم ( عليه السلام ) از نورانيت خاص و از
اشراقات قلبى ويژه اى ، برخوردار مى باشند به آن نشان كه اين ارشادات از مبدأ غيبى و از
سرچشمه عرفان الهى ، نشأت گرفته است از آنرو بر دل شنونده مى نشيند و بر زواياى
قلب او روشنائى مى بخشد و او را غرق در تفكر و تأمل و تأثر مىسازد .
در اين جا لازم به روشنگرى است كه جملات و سخنان و برگزيدههاى گوناگونى به
پيشوايان عظيم الشأن وعاليقدر ما نسبت داده شده است . آيا همگى حقيقت داشته و از
واقعيت برخوردار هستند ؟ و در صورت منفى بودن كليت قضيه ، آيا در تشخيص و
تعيين انتساب آنان به پيشوايان معصوم ( عليه السلام ) معيار و ميزانى به ما رسيده است كه
مىتواند ارزش و اعتبار آنها را بيان و مشخص سازد ؟
آرى ! در پاسخ مى گوييم اين سوال مثبت است دو ملاك و معيارى در شناخت
احاديث وجود دارد و آن دو معيار يك حجت ظاهرى و علنى است كه همان قرآن مجيد
مى باشد يعنى هر سخنى كه با آن مطابقت نداشته باشد كلام حق است و هر كلامى كه
مخالف آن باشد طبق فرموده ى خود پيشوايان گرامى ( عليه السلام ) ، آن سخنان از پيشوايان
نيست و مى توان بر ديوار زد و دور انداخت و از ميان برد .
دوم معيار باطنى و حجت نهانى ، و آن عقل و خرد و انديشه سالم بشرى است هر
سخنى كه با معيار عقل سليم مطابقت ندارد انتساب آن به پيشواى دينى معصوم ( عليه السلام )
نمىتواند قطعى باشد امام صادق ( عليه السلام ) در يك از سخنان خود مى فرمايد :
" سخنان ما از يك حقيقت برتر و از نورانيت ويژه اى بهره ورند پس هر آن سخنى كه يا
گفته اى كه حقيقت و نورانيت و ارشاد نداشته باشد آن سخن ، سخن شيطان مى باشد . ما
نمى گوئيم گفته فلانى و فلانى چيست ؟ بلكه مى گوييم خدا و رسول او چه گفته اند . گفتار
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 1095
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص١٠٩٥