1 . محمد بن مسلم بن رياح
محمد بن مسلم يكى از شخصيتهاى بزرگ شيعه ، و از راويان بسيار بلند پايه و با
فضيلت است كه در علم و فضل و زهد و تقوى و كمال ، سرآمد محدثان و راويان بود و در
ميان ياران امام باقر ( عليه السلام ) و امام صادق ( عليه السلام ) كمتر كسى به پايهء فضيلت و عظمت او مى رسيد .
پيشواى ششم مى فرمايد : " مكتب و احاديث پدرم را چهار نفر إحياء كردند ، اين چهار
نفر عبارتند از : زراره ، ابوبصير ، محمد بن مسلم ، وبريد بن معاويه عجلى ، اگر اينان نبودند
كسى از تعاليم دين ، و مكتب پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) بهره اى نمى يافت . اين چند نفر حافظان دين و
امين پدرم در بيان حلال و حرام و احكام دين بودند . اين چهار نفر از ميان شيعيان زمان
ما نخستين كسانى بودند كه با مكتب ما آشنا شدند و در روز رستاخيز نيز پيش از ديگران
به ما خواهند پيوست " . ( 1 )
" محمد بن مسلم " كه از مردم كوفه بود ، طى چهار سال مهاجرت و إقامت در شهر
مدينه ، پيوسته به محضر امام باقر ( عليه السلام ) و بعد از او به خدمت امام صادق ( عليه السلام ) شرفياب ، و از
محضر آن دو پيشواى بزرگ ، بهره ها مىاندوخت . او در مكتب علمى امام به درجهء والايى
از علم و فضل نائل گرديد كه مى گفتند :
" در ميان شيعيان هيچكس از محمد بن مسلم داناتر نيست " ( 2 ) وى مى گويد : " هر
موضوعى كه به نظرم مى رسيد ، از امام باقر ( عليه السلام ) مى پرسيدم و جواب مى شنيدم به حدى كه
30 هزار حديث از امام پنجم و 16 هزار حديث از امام صادق ( عليه السلام ) فرا گرفتم " . ( 3 )
" هشام بن سالم " مى گويد : " در هر موضوعى كه من و " زراره " اختلاف پيدا مى كرديم ، از
محمد بن مسلم مى پرسيديم و او در جواب ، آنچه را كه از امام باقر ( عليه السلام ) و امام صادق ( عليه السلام )
شنيده بود نقل مى كرد " . ( 4 )
هامش
1 . رجال كشى ، ص 125 .
2 . اختصاص مفيد ص 203 ، ابن شهر آشوب ، مناقب ج 4 ، ص 200 .
3 . اختصاص مفيد ص 201 ، مجلسى ، بحار الانوار ج 46 ، ص 292 و رجال كشى ص 129 ،
مناقب ج 4 ، ص 196 .
4 . اختصاص مفيد ، ص 53 .