مأموريت حجاج نداشت ، بلكه هر يك از عمال و فرمانروايان وليد ، در منطقهء حكومت
خود ، دست تعدى و تجاوز به سوى مال و جان مردم بيگناه دراز نموده بودند و از هيچ
گونه ظلم و بيدادگرى فرو گذارى نمى كردند . در آن زمان ، منطقهء شام زير نظر خود وليد
بود ، در عراق حجاج و در حجاز عثمان بن حباره ، در مصر ابن شريك حكمرانى مى كردند
و هر يك از اينان در بيدادگرى معروف بودند .
عمر بن عبد العزيز كه تا حدى دوستدار عدل و انصاف و مرد نسبتا پاك سرشتى بود ، با
اشاره به حكومت اين چند ، نفر در اين مناطق ، مى گفت : " زمين پر از ظلم و ستم شده
است ، خدايا مردم را از اين گرفتارى نجات بده ! " ( 1 )
2 . سليمان بن عبد الملك
دوران خلافت سليمان بن عبد الملك كوتاه مدت بود و تقريبا دو سال و اندى ادامه
داشت ( 2 ) . سليمان در آغاز خلافت ، از خود نرمش نشان داد و به محض رسيدن به قدرت ،
درهاى زندانهاى عراق را گشود و هزاران نفر زندانى بيگناه را كه حجاج در بند اسارت و
حبس كشيده بود ، آزاد ساخت و عمال و مأموران ماليات حجاج را از كاربر كنار كرد و
بسيارى از برنامههاى ظالمانهء او را لغو نمود .
آتش انتقام جوئى
اگر سليمان به آزاد ساختن زندانيان بيگناه عراق ، إكتفا مى كرد ، قابل تقدير بود ، لكن
او روى حسابهاى شخصى و تحت تأثير احساسات انتقام جويانه ، دست به ظلم و جنايت
آلود ، او افراد قبايل " مضر " را زير فشار قرار داد و از گروه ديگر حمايت و پشتيبانى كرد و
عده اى از سرداران سپاه و رجال بزرگ را به قتل رسانيد .
و " موسى بن نصير " و " طارق بن زياد " دو قهرمان دلير وفاتح اندلس را مورد
هامش
1 . الكامل في التاريخ ج 4 ، ص 132 .
2 . الكامل في التاريخ ج 4 ، ص 157 و مروج الذهب ج 2 ، ص 173 .