بود و به اين جهت به او " باقر " گفته شد كه علم را مى شكافت و به آن توسعه مى بخشيد
شاعر در وصف او چنين گفته :
اى شكافندهء علم براى پرهيزگاران واى بهترين كسى كه بر كوههاى حجاز لبيك
گفتى و نداى توحيد را سر دادى " .
5 . گفتار عطار نيشابورى :
گفتار عطار نيشابورى ( 513 - 627 ه ) : " محمد بن ابراهيم " ملقب به " فريد الدين "
معروف به " شيخ عطار " از اكابر مشايخ صوفيه و صاحب كتاب " تذكرة الأولياء " ، " تراجم
عرفاء " است . وى در پايان كتابش كه با وصف حال حضرت امام باقر ( عليه السلام ) به آن حسن ختام
بخشيده است چنين مى نويسد :
" ذكر إمام محمد باقر ( عليه الرحمة ) ، آن حجت اهل معاملت ، آن برهان ارباب
مشاهدت ، آن امام اولاد نبى ، آن گزيدهء احفاد على ( عليه السلام ) ، آن صاحب باطن و ظاهر ، ابوجعفر
محمد باقر ( عليه السلام ) به حكم آن كه ابتداء اين طائفه از جعفر صادق كرده شد كه از فرزندان
مصطفى است عليه الصلاة والسلام . ختم اين طائفه هم بر ايشان كرده مى آيد . گويند كه
كنيت او ابو عبد الله بود و او را " باقر " خواندندى مخصوص بود به دقائق علوم و لطائف
اشارات و او را كرامات مشهور است به آيات باهره وبراهين زاهره و آوردهاند در تفسير اين
آيت كه : * ( فمن يكفر بالطاغوت ، ويؤمن بالله ) * فرموده است كه بازدارندهء تو از مطالعه حق
طاغوت است بنگر تا چه محجوبى بدان حجاب از وى بازمانده است به ترك آن حجاب
بگوى تا به كشف ابدى برسى و محجوب ممنوع باشد و ممنوعى نبايد كه دعوى
قربت كند .
نقل است كه از يكى از خواص او پرسيدند كه او شب چون مى گذراند ؟ گفت : چون از
شب لختى برود او از اوراد فارغ شود به آواز بلند گويد : الهى و سيدى شب درآمد و ولايت
تصرف ملوك به سرآمد و ستارگان ظاهر شدند و خلائق بخفتند و به نوم درها فرو بستند و
پاسبانان برگماشتند و آنها كه بديشان حاجتى داشتند ، فرو گذاشتند . بار خدايا ! تو زنده
چهارده نور پاك ( فارسي ) — صفحة 862
مساهمون: عبد الرحيم عقيقي بخشايشي
ص٨٦٢