خود ، نگهبانان دينت ، جانشينان خودت در زمين ، و حجتهاى خويش بر
بندگانت ، قرار داده اى و به خواست خود ، آنان را از هر گونه پليدى يكباره
پاك كرده اى و آنان را وسيلهء ارتباط با خود و وسيلهء وصول به بهشت خويش
قرار داده اى . . . خدايا ، تو در هر زمان دين خود را به وسيلهء امامى تأييد
فرموده اى كه او را براى بندگانت رهبر و پرچمدار ، و در گيتى مشعل هدايت
قرار داده اى ، پس از آنكه او را به وسيله ارتباط غيبى ، با خود مرتبط
ساخته اى ، و او را وسيلهء خشنودى خود قرار داده اى و پيروى از او را واجب
كرده اى ، و از نافرمائى او بيم داده اى ، و به اطاعت از امر او و پذيرش نهى او ،
دستور داده اى ، و مقرر داشته اى كه هيچ كس از او سبقت نگيرد ، و هيچ كس
از پيروى او پس نماند . . . " . ( 1 )
حضرت سجاد ( عليه السلام ) در اين دعا نيز از نقش و موقعيت ويژهء رهبران الهى و امامان از
خاندان نبوت وامتيازات آنان سخن گفته است ، و اين امر دقيقا به معناى نفى مشروعيت
حكومت زمامداران وقت و نامشروع بودن قيامت و حكومت آنان سخن به ميان
آورده است .
كتاب شناسى شرحها و ترجمههاى صحيفه
از آن روز كه اين اثر شاهكار ادبى ، عرفانى و معنوى امام سجاد ( عليه السلام ) به عرصهء ظهور و بروز
رسيده است گوهر شناسان معنوى و در جويان عرفانى ، در مقام سفتن درهاى ناياب آن
درآمده اند و چه شرحها و توضيحها و ترجمههايى كه در مورد اين صحيفه كامله سجاديه
انجام نداده اند كه استقصاء و شمارش كامل آن شرحها و ترجمهها از عهده خارج است
فقط به صورت گذرا و گزارشگونه به چند مورد از آنها اشاره مى گردد :
گفتار حاج آقا بزرگ تهرانى :
كتاب شناس معروف جهان تشيع مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى ضمن معرفى
هامش
1 . ترجمه كامل دعاى عرفه در پايان اين بخش به تفضيل آمده است .