ميرزا عبد اللَّه افندى مىنويسد : نسخهاى از كتاب عمدة المقال او كه در آن دربارهء سنيان و صوفيان نوشته است ، در اختيار من است . وى اين كتاب را به نام شاه طهماسب نگاشته و تأليف آن را در شهر مشهد در سال 972 تمام كرده است . وى كتابى هم در مناقب اهل بيت و مثالب دشمنان آنان دارد كه از آن در عمدة المقال خويش ياد كرده است . افندى مىافزايد :
سيد داماد در حاشيهء شارع النجاة كتاب شرح الارشاد را به دايى خود نسبت داده كه روشن نيست مقصودش شيخ حسن است يا شيخ عبد العال . شيخ حسن رسالهاى هم با عنوان المنهاج القويم فى التسليم دارد كه نسخهاى در اختيار من است و رسالهء مختصرى دربارهء بحث سلام در نماز است كه آن را هم در مشهد در سال 964 تأليف كرده است . « 1 » با توجه به اين كه به نوشتهء قاضى احمد قمى برادرش شيخ عبد العال ، كتاب شرح ارشاد داشته ، بعيد به نظر مىرسد كه شيخ حسن كتابى با اين عنوان داشته باشد .
در منابعى كه ملاحظه شد ، تاريخ درگذشت شيخ حسن به دست نيامد ؛ اما قاضى احمد قمى از برادرش شيخ عبد العال با تجليل ياد كرده و در ذيل حوادث سال 993 پس از اشاره به اين كه در اين سال « دو مجتهد نامدار از دنياى بىمدار به دار القرار رحلت فرمودند » ابتدا از ملا احمد اردبيلى ياد كرده و سپس دربارهء عبد العال نوشته « دوم شيخ الطايفه و مقتداى فرقة الناجية شيخ عبد العالى بن شيخ على در روز پنج شنبه 27 رجب سال 993 . ولادتش در روز جمعه 12 ذى قعده 926 ق و عمرش 67 و مدفنش بقعهء امامزاده ابراهيم در دار السلطنهء اصفهان . « 2 » به نظر مىرسد كه شهرت برادر بيش از شهرت وى بوده است . شاهد آن ، مطالب مفصلى است كه محمد يوسف و إله اصفهانى دربارهء موقعيت علمى عبد العال آورده است . « 3 » به علاوه گويا شيخ حسن بيشتر مقيم مشهد بوده است تا اصفهان .
شيخ حسن كركى و نماز جمعه
هر دو برادر يعنى شيخ حسن و شيخ عبد العال و هم فرزند خواهر آنان سيد حسين كركى ، رساله هايى دربارهء نماز جمعه نوشته كه در كتابشناسى شرح آنها آمده است . عنوان رسالهء شيخ حسن كركى البلغة فى اعتبار اذن الامام عليه السلام فى شرعية الجمعة است كه همين رسالهاى است كه در اينجا به چاپ مىرسد . شيخ حسن در اول شعبان سال 966 از تأليف اين رساله فراغت يافته است . « 4 »
هامش
« 1 » رياض العلماء ، ج 1 ، ص 260
« 2 » خلاصة التواريخ ، ج 2 ، ص 773
« 3 » خلد برين ، ( حديقهء دوم ، تهران ، 1372 ) ، ص 429
« 4 » بنگريد : ذريعه ، ج 2 ، ص 146