و مهارت عقبنشينى قرين سلامت را آموخته و نشان داده است كه با چه تدابيرى ميتوان سپاهى را هنگام عقبنشينى رهبرى كرد . » از كتاب « بازگشت ده هزار نفر » درسهائى به مراتب گرانبهاتر از بسيارى كتب ديگر نصيب ما شده است . پس از گذشت بيست و سه قرن هنوز كتابى كه به اندازهء لشگركشى كوروش « قدر و مقام شامخ داشته باشد وجود ندارد . »
در هرحال سادگى سبك و لطف كلام و لحن شورانگيز اين اثر گزنفون كتابش را از نظر داستانپردازى نيز بسيار ممتاز ساخته است .
تن « 1 » در باب اين كتاب حتى نوشته است : « اصالت شيوهء تقرير بر عظمت خود داستان رجحان دارد » . بدون ترديد قسمت عمدهء بلندنامى گزنفون در فن نويسندگى ناشى از همين اثر نفيس اوست .
هامش
( 1 ) -Taineنويسندهء نامى فرانسه در قرن نوزدهم