توجيهات عجيب و غريبى كردهاند ، حتى بعضى از آنان گفتهاند : صحابه آيه سوره بقره « قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ » را تاويل مىكردند ، با اينكه قرآن كريم قبل از اين ، در آيه سوره اعراف تصريح به حرمت « اثم » كرده و فرموده است كه مراد از اين اثم ، اثم مخصوصى ( خمر ) است « 1 » .
و كوتاه سخن اينكه ، آيات قرآن مجيد در باره اينكه شراب در اسلام و قبل از هجرت تحريم شده است تصريح و تنصيص دارد ، و آيه سوره مائده جز به منظور تاكيد و تشديد در تحريم قبلى و تحريك مردم در انقياد و اينكه در انتها از اين نهى الهى و اقامه حكم حرمت سهلانگارى نكنند ، نازل نشده است .
و در تفسير عياشى است كه هشام از مردى موثق و او بدون ذكر راويان بعدى ( مرفوعا ) از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه شخصى به آن جناب عرض كرد : از شما اهل بيت رواياتى شنيده مىشود كه خمر و انصاب و ازلام كنايه از اشخاصى است .
حضرت فرمود : دروغ است ، خداى متعال هيچوقت خلق خود را - به چيزى كه نفهمند - خطاب نمىكند « 2 » .
و نيز در تفسير مزبور است كه عبد اللَّه بن سنان از امام صادق ( ع ) نقل كرده كه گفت : قدامة بن مظعون را به جرم شرابخوارى نزد عمر بن خطاب حاضر كردند ، گواهان هم عليه او گواهى داده بودند ، عمر از على ( ع ) پرسيد تكليف چيست ؟ حضرت فرمود هشتاد تازيانه اش بايد زد ، قدامه عرض كرد : يا امير المؤمنين بر من نبايد حد جارى شود ، چون من از مشمولين اين آيه هستم : * ( « لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ جُناحٌ فِيما طَعِمُوا » ) * و آيه را تا به آخر خواند ، امير المؤمنين ( ع ) فرمود : دروغ گفتى ، تو مشمول اين آيه نيستى ، چون مشمولين اين آيه هر چه خوردهاند بر آنان حلال بوده ، ( چون قبل از تحريم آن بوده ) ، و جز حلال نمىخوردند و نمىآشامند « 3 » .
مؤلف : عياشى عين اين معنا را از ابى الربيع از امام صادق ( ع ) « 4 » و همچنين شيخ در تهذيب به سند خود از آن جناب نقل كردهاند « 5 » و از طرف اهل سنت هم اين معنى روايت شده است .
هامش
( 1 ) تفسير مجمع البيان ج 2 ص 316 .
( 2 و 3 ) تفسير عياشى ج 1 ص 341 ح 189 .
( 4 ) تفسير عياشى ج 1 ص 341 ح 190 .
( 5 ) تهذيب الاحكام ج 1 ص 93 ح 17 .