كه براى فرزند زكريا نهاده ، يعنى نام « يحيى - زنده مىماند » مناسبتر است ، چون قبلا هم گفته بوديم كه بين اين دو پيامبر از هر جهت شباهتى برقرار بوده ( شباهت تام ) در آيه مورد بحث با اينكه خطاب به مريم است در عين حال عيسى ع را ، عيسى بن مريم خوانده و اين براى آن بوده كه توجه دهد به اينكه عيسى بدون پدر خلق شده و به اين صفت شناخته مىشود و نيز به اينكه مريم در اين معجزه شريك او است ، هم چنان كه در جمله : « وَجَعَلْناها وَابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ » « 1 » ، فرموده مريم و عيسى را براى همه عالميان آيت قرار داديم .
* ( « وَجِيهاً فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ، وَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ » ) * « وجاهت » به معناى مقبوليت است و مقبول بودن عيسى ع در دنيا روشن است و همچنين در آخرت چون قرآن از آخرت او چنين خبر داده .
و اما اينكه فرمود : از مقربين است ، معناى كلمه « مقرب » روشن است ، مىفرمايد :
عيسى ع مقرب نزد خدا است و داخل در صف اولياء است و از جهت تقرب داخل در صف مقربين از ملائكه است ، هم چنان كه فرمود : « لنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْداً لِلَّه وَلَا الْمَلائِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ » « 2 » ، و در جاى ديگر قرآن تقريب را معنا كرده و فرموده : « إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ - تا جمله - وَكُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً . . . ، وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ » « 3 » .
و به طورى كه ملاحظه مىكنيد از اين آيات بر مىآيد كه منظور از اين تقرب ، تقرب به خداى سبحان است و حقيقت آن اين است كه فردى از انسانها در پيمودن راه برگشت به خدا - آن راهى كه به حكم آيه : « يا أَيُّهَا الإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيه » « 4 » ، و به حكم آيه : « أَلا إِلَى اللَّه تَصِيرُ الأُمُورُ » « 5 » ، پيمودنش بر هر انسانى نوشته شده ، از ساير انسانها سبقت بگيرد .
و اگر دقت بفرمائيد در اينكه صفت « مقربين » صفتى است براى افرادى از انسانها و افرادى از ملائكه ، آن وقت خواهى فهميد كه لازم نيست اين صفت اكتسابى باشد تا بگويى
هامش
( 1 ) و او را با فرزندش معجزه و آيت بزرگ براى اهل عالم قرار داديم . « سوره انبياء ، آيه 91 »
( 2 ) عيسى و ملائكه مقربين از اينكه بندگى خدا كنند استنكاف نخواهند ورزيد . « سوره نساء ، آيه 172 »
( 3 ) « سوره واقعه ، آيه 1 - 11 » .
( 4 ) « سوره انشقاق ، آيه 6 » .
( 5 ) رجوع تمام امور ( عالم آفرينش ) بسوى اوست . « سوره شورى ، آيه 53 » .