« أحَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لا يُفْتَنُونَ ؟ وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ، فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّه الَّذِينَ صَدَقُوا ، وَلَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ ، أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ أَنْ يَسْبِقُونا ، ساءَ ما يَحْكُمُونَ » « 1 » .
آيه شريفه : « كَذلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ أُمَّةٍ عَمَلَهُمْ » « 2 » را هم مىتوان بر همين اذن حمل نمود ، هر چند ممكن هم هست به معنايى كه ما در سابق در ذيل آيه : « إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا » بيان كرديم حمل نمود .
و بهر حال تزيين و جلوه گرى دنيا در نظر مردم دو جور تصور مىشود ، يكى براى اينكه بنده خدا به اين وسيله يعنى به وسيله دنيا به آخرت برسد ، و خشنودى خداى را در مواقف مختلف زندگى و با اعمالى گوناگون و به كار بردن مال و جاه و اولاد و جان به دست آورد . و اين خود سلوكى است الهى و پسنديده ، كه خداى تعالى اين گونه مشاطه گريها را به خودش نسبت داده ، و در آيه هفتم سوره كهف بيان شريفش گذشت .
و نيز در آيه : « قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّه الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِه وَالطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ » « 4 » مىفرمايد : « بگو چه كسى زينت دنيايى را كه خدا براى بندگانش درست كرده و نيز رزق پاكيزه را حرام نموده است ؟ » .
قسم ديگر جلوه گرى دنيا در نظر خلق زينتگرى دنيا است به اين منظور كه دلها شيفته دنيا شده ، و متوجه آن و غافل از ما وراى آن شود ، و از ذكر خدا بى خبر گردد ، اين قسم جلوه گرى تصرفى است شيطانى و مذموم كه خداى سبحان آن را به شيطان نسبت داده ، و بندگان خود را از آن بر حذر داشته ، و هم چنان كه گذشت فرموده : « وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ ما كانُوا يَعْمَلُونَ » « 5 » .
و نيز از قول شيطان حكايت فرموده كه عرضه داشت :
هامش
( 1 ) آيا مردم مىپندارند به صرف اينكه بگويند ايمان آورديم دست از آنان بر مىداريم ، و آزمايش نمىشوند ، با اينكه ما امتهايى راى كه قبل از ايشان بودند آزموديم ، آرى بايد خدا معلوم كند چه كسانى راست مىگويند ، و چه كسانى دروغگويند ، و يا بدكاران مىپندارند ما راى شكست مىدهند ؟ ! چه زشت پندارى كردند ( سوره عنكبوت آيه 4 ) .
( 2 ) سوره انعام آيه 108 .
( 3 ) سوره كهف آيه 7 .
( 4 ) سوره اعراف آيه 32 .
( 5 ) سوره انعام آيه 43 .