عظمت پروردگار اندك و ناچيز است و آن گونه عبادت و بندگى كه شايسته ذات اقدس حق باشد من ندارم ( كه البته از اين جهت عمل هر چه هم زياد باشد باز هم كم و ناچيز است و اعتراف به تقصير و كوتاهى در عبادت از صفات پسنديده است و حضرت هم او را از اين جهت نهى نكرده و به او اعتراض ندارد ) حرف مفضل از اين جهت است كه ميخواهد بگويد اعمال من في حد نفسه اندك است و من توفيق عبادت زياد را نداشته و ندارم و فرق است بين اين دو جهت . جهت اولى اعتراف بتقصير است در برابر عظمت خالق - ولى جهت دوم قطع نظر از عظمت خالق تاسف از كم توفيقى است نه اعتراف بتقصير و كم ارزشى .
4 - اينكه چون حضرت خود ميدانست كه مفضل عمل خود را قابل توجه و اعتماد ميداند و عملش را زياد مىبيند و اينكه اين جمله را ( عمل من خيلى كم است ) به زبان آورده از لحاظ تواضع و پنهان داشتن عمل است از اين جهت حضرت او را نهى فرمود و امر به استغفار كرد .
و رفق جيرانه در قاموس گويد رفق فلانا و ارفقه ثلاثى مجرد و مزيد هر دو يعنى سود رسانيد و باز در همين روايت است
يوطّى رحله
كنايه از مهمانى كردن زياد در قاموس گويد رجل موطّأ الأكناف بر وزن معظّم يعنى نرم و خوشخلق بزرگوار و مهماننواز و يا به اين معنا كه انسان در كنار شخص آسايش داشته و مورد اذيت و بىمهرى قرار نگيرد . و در نهايه روايت نبوى نقل كرده كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود
( احاسنكم اخلاقا الموطّئون اكنافا
خوشخوترين شما افرادى است كه براى پذيرش ديگران آمادهتر باشد ) و گفته است كه اين جمله مثل است و حقيقت و ريشهاش از ماده توطئه است كه به معناى آمادگى و نرمش است
و فراش وطئ
بستر نرم كه موجب ناراحتى كسى كه ميخوابد نشود اكناف به معناى جوانب و اطراف مقصود اين است كه افراد خوش خلق آنانى هستند كه هر كس در اطراف و جوانب آنها باشد آسايش دارد و در اذيت نيست و گفته شده
توطئة الرّحل
كنايه از تواضع و نرمش و فروتنى است . در اين روايت بود
( فاذا ارتفع له الباب من الحرام )
يعنى اگر براى او راه دخول در حرام ( مال حرام شهوترانى حرام و غير اينها ) پيش بيايد وارد مىشود .
8 - كتاب الامامة و التبصره . . . سكونى از حضرت باقر از پدر بزرگوارش از پدرانش نقل كرده كه حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرمود : اطاعت و فرمانبرى نور و روشنائى چشم است .
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى) — صفحة 106
مساهمون: العلامة المجلسي
ص١٠٦