تصوير ، يادآورى كرديم .
مشهورترين چاههاى مدينه عبارتند از :
1 - چاه أريس : در اين باره پيشتر در قسمت قبا توضيحاتى داده شد .
2 - چاه الأعواف : كه يكى از صدقات حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله بود .
3 - چاه أنا : چاهى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آن را به هنگام محاصرهء بنى قريظه حفر نمود
و چادر خود را بر روى آن برپا ساخت . در اين هنگام از آب آن مىنوشيدند . اين چاه در حال حاضر معروف نبوده و شايد در مدينه به اسم ديگرى خوانده مىشود
4 - چاه انس بن مالك بن نضر : چاهى است كه در حديث انس بن مالك ، در صحيح بدان اشاره شده است . اين چاه در حال حاضر « چاه الحضارم » خوانده مىشود كه در كاروانسرايى در شمال باغ معروف به عيينه واقع شده است . نزديك اين چاه گنبدى است كه روى قبرى قرار گرفته و گمان مىبرند كه آرامگاه عبد اللّه پدر پيامبر صلّى اللّه عليه و إله باشد .
5 - چاه بضاعه : و آن در انتهاى ساختمانهاى مدينه در سمت شمال واقع است ؛ چاهى بود كه در آن جسد سگها و مردارها و چيزهاى نجس را مىريختند . از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله پرسيدند : كه با آب آن مىتوان وضو گرفت ؟ حضرت فرمودند : آب آن پاك است و چيزى آن را نجس نمىكند .
در كتابهاى حديث آمده است كه پيامبر با آب چاه بضاعه وضو مىساخت و وقتى به آن حضرت مىگفتند كه در آن نجاسات مىاندازند ؟ ! مىفرمود : آب اين چاه پاك است و چيزى آن را نجس نمىكند .
6 - چاه بيرحاء : اين چاه در شمال شهر مدينه و در شرق چاه بضاعه قرار گرفته كه در ميان آنها چاه بضيعه واقع است . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله آب آن را بسيار گوارا مىدانستند . چاه بيرحاء در باغى قرار داشت كه از آن ابو طلحهء انصارى بود و وى آن را وقف نزديكان و عموزادگان خويش كرده بود .
بخارى در كتاب « الأشربه » در باب « استعذاب الماء » از انس بن مالك روايت كرده كه او گفت : ابو طلحه بيشترين درخت خرما را در ميان انصار مدينه داشت و چاه بيرحاء نزد او از تمامى اموالش عزيزتر بود . مسجد النبى برابر آن بود و رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله همواره
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — صفحة 482
مساهمون: ابراهيم رفعت باشا
ص٤٨٢