ابو القاسم را مشت بنيانگذار نوانخانه معروف مكه ساخته شد . اين ناودان در سال 537 ه .
پس از مرگ او توسط پيشكارش به مكه رسيد .
ناودانى نيز توسط خليفه مقتفى عباسى در سال 541 ارسال گرديد كه جايگزين ناودان قبلى شد .
همچنين ناودانى به دستور ناصر عباسى از چوب ساخته شد . مجراى اين ناودان به وسيلهء سرب پوشيده شده و اطراف خارجىاش با پوششى از نقره مزيّن گرديده بود به طورى كه ظاهر آن ناودانى نقرهاى بود . اين ناودان در سال 781 ه . در جايگاه خود نصب گرديد .
پس از آن ناودانى از سرب بجاى آن قرار دادند ، سپس در سال 959 ه . سلطان سليمان قانونى ناودانى از نقره را جايگزين آن نمود .
در سال 962 ه . ناودانى طلا از مصر ارسال گرديد كه جايگزين ناودان نقرهاى شد و ناودان نقرهاى را با پرداخت دويست اشرفى ، از بنى شيبه پردهداران كعبه دريافت داشتند و به عنوان تبرك به سوى خزانهء سلطنتى در استانبول ارسال كردند . در سال 1021 ه .
سلطان احمد عثمانى ناودان كعبه را با ناودان ديگرى از نقره كه با نقش و نگارهاى طلايى و مزيّن به ميناكارى نيلگونى بود ، تعويض نمود و نيز در سال 1273 ه . ناودانى از طلا كه بر آن نوشتههايى وجود داشت ، به وسيلهء سلطان عبد المجيد عثمانى ارسال گرديد كه هم اكنون اين ناودان در محل خود باقى است و اولين شخصى كه ناودان را مزيّن به طلا كرد وليد بن عبد الملك در سال 455 ه . بود . خاندان بنى طيب ناودان ياد شده را به همراه خود به يمن بردند كه در همان سال امير يمن كه فرمانرواى مكه نيز به شمار مىآمد ، ناودان را از آنان خريدارى نموده و به جايگاه اوليهء خود باز گرداند .
از دربهايى كه براى كعبه ساخته شد ، مىتوان از دربى كه به دستور جواد وزير امير موصل در سال 550 هجرى ساخته شد ياد كرد . اين درب به سبك بسيار زيبايى ساخته شد و آذين گرديد ، به طورى كه چشم هر بينندهاى را به خود جذب مىكرد . بر روى درب ياد شده نام خليفه عباسى المقتفى به چشم مىخورد . اين درب در سال 551
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — صفحة 284
مساهمون: ابراهيم رفعت باشا
ص٢٨٤