حجاج مىفروشند . تعداد اين كبوتران بسيار است كه به رنگ آبى تيره ، با نقاطى خاكسترى و خطوطى سياه هستند و بر روى گردن آنها طوقى سبز طلايى كشيده شده است و گربهها همواره براى صيد آنان منتظر فرصت مىباشند . همچنين در مسجد پرندگان ابابيل ( - پرستو ) همچنانكه مكيان آن را بدين نام مىشناسند وجود دارد - به گفتهء ما گنجشك بهشت - اين پرندگان از حجاج نمىگريزند ؛ زيرا كه خداوند آنان و ديگر مردمان را در حرم خود امن قرار داده است . در تصوير ص 218 كبوتران را در حال خوردن دانه مىبينيد .
[ تصوير ] مسجد داراى بيست و پنج درب است . در قسمت شمال ، داراى هشت درب و در شرق پنج درب و در جنوب هفت درب و در غرب پنج درب مىباشد . از دربهاى ياد شده شش تاى آن كوچك است ( - دريچه ) و ساير دربها ، بزرگ مىباشند كه از ميان آنها تعدادى داراى يك لنگه و تعدادى دو لنگهاى و يا سه لنگهاى يا پنج لنگهاى است .
مسجد داراى هفت مناره است كه در هر ركن از مسجد يك مناره و در شمال آن دو مناره و يك مناره نيز در شرق قرار دارد .
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى ) — صفحة 218
مساهمون: ابراهيم رفعت باشا
ص٢١٨