در اين حال ، به دستور دولت شريف ، خروج كليهء حجاج از مكه تا زمان پرداخت كامل ماليات ممنوع اعلام شد ، از اين رو كليهء حجاج پس از انجام فريضهء حج ، مدت هفت روز در حالى كه شوق زيارت پيامبر در قلبشان لبريز شده و آنان را به حركت وا مىداشت در مكه محبوس گرديدند و در همان حال شريف مىگفت : هستيد تا پرداخت كنيد !
شنيدم تعدادى از حجاج مغربى ، از وضع پيش آمده و زندانى شدن حجاج در مكه به والى شكايت بردهاند و نامبرده نمايندهاى به همراه آنان به سوى شريف گسيل داشته كه با سفر آنان از مكه موافقت نمايد . هنگامى كه به حضور شريف رسيدند ، با چوبدستى خود به آنان حمله كردند و در اين حال ، مزدوران شريف ( الباورديه ) نيز وارد معركه شده ، پس از ضرب و جرح آنان ، سرافكنده از بارگاه شريف اخراج گرديدند .
آنان با دلى شكسته و نالههايى در دل ، به محل استقرار خود مراجعت كردند . آيا شكايتى عادلانه ، در زمينى كه خداوند آن را حرم امن خود قرار داده است .
سَواءً الْعاكِفُ فِيهِ وَ الْبادِ وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
، « 1 » و
وَ لا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ
. « 2 » اين گونه پاسخى اهانتآميز و ظالمانه بايد داشته باشد ؟ !
ادامه اين ظلم و ستمها ، به يقين موجب دلسردى مردم از آيين حج گرديده و اين مصيبت و بدبختى بزرگى است كه سرزمين عربها و امت آن بدان گرفتار خواهند شد ، زيرا حج منبع روزى و نعمت و فراوانى براى آنان است ، بلكه جنايتى است بر اسلام و مسلمانان ، آن هم در محلى كه جايگاه برخورد و آشنايى مسلمانان از اقوام و نژادهاى گوناگون از اقصى نقاط شرق و غرب است كه گرد آمدهاند تا مسائل و مشكلات خود را براى هم بازگو كنند ، اينك اين گونه با آنان رفتار شده و سبب قطع ارتباط و گسستن بندهاى پيوستگى و دوستى ميان مسلمانان گردند !
و در اين ميان كشورهاى استعمارگر از فرصت استفاده كرده و آنان را همچون گوسفندان بىچوپان و رها به چنگ خود درآورند و هر چه فرياد برآورند ، نجاتدهنده
هامش
( 1 ) - حج : 25
( 2 ) - ابراهيم : 42