و حضرت صادق سلام اللَّه عليه « 1 » فرمودند : هرگاه يكى از شما شيعيان سؤال كرده شود از چيزى كه نداند بايد كه بگويد : نمىدانم . و نگويد كه « 2 » خدا بهتر مىداند پس سايل به گمان افتد كه آن شخص مىداند امّا خدا از آن بهتر مىداند ، به خلاف آنكه بگويد نمىدانم كه در اين گمانِ علمى نمىرود كه اين شخص مىداند « 3 » - « 4 » .
فصل [ در آداب متعبد ]
و سزاوار از براى كسى كه عبادت كند از براى خداى عزّ و جلّ آن است كه تحصيل كند اوّلًا علم به كيفيّت آن عبادت را از منشأ اين علم « 5 » و منشأ جميع علوم كه آن عبارت است از خانوادهء پيغمبرى ؛ آن كسانى كه وحى بر ايشان نازل مىشده و منبع حكمتند و علم را از خداى عزّ و جلّ فرا گرفتهاند .
از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام پرسيدند از معناى آيهء كريمهء :
« فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ »
« 6 » كه مراد از طعام چيست ؟ فرمودند : مراد علمى است كه آدمى فرا مىگيرد بايد كه ملاحظه كند كه « 7 » از چه قسم كسى فرا مىگيرد « 8 » . و چون تفسير آيه ظاهر بود آن حضرت متوجّهِ آن نشده تأويل آن را بيان فرمودند .
و از حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله روايت است كه فرمودند « 9 » : هركه عمل « 10 » كند
[ m . b 15 ]
به غير علم ، آنچه را فاسد مىكند بيش از آن است كه اصلاح مىكند « 11 » .
و از امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه : عمل كنندهاى كه بصيرت نداشته باشد
هامش
( 1 ) . سلام اللَّه عليه /a sعليه السلام .
( 2 ) .s- كه .
( 3 ) .m- كه اين شخص مىداند .
( 4 ) . المحاسن 1 : 206 ح 65 . الكافي 1 : 42 ح 6 .
( 5 ) . علم /s aعلوم .
( 6 ) . عبس : 24 .
( 7 ) .a- كه .
( 8 ) . المحاسن 1 : 220 ح 127 . الكافي 1 : 49 ح 8 . الاختصاص : 4 .
( 9 ) .a s+ كه .
( 10 ) . عمل /mعملى .
( 11 ) . المحاسن 1 : 198 ح 23 . الكافي 1 : 44 ح 3 . تحف العقول : 47 . مشكاة الأنوار : 237 .