واجب زهد در حرام است . و سنّت زهد در حلال است « 1 » . و سلامت زهد در چيزهاى شبههناك است .
و در مصباح الشريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه : زهد كليد در آخرت و خلاصى از جهنّم است . و زهد عبارت است از ترك هر چيزى كه بازدارد تو را از ياد خدا بدون تأسّف بر فوت چيزى و بدون عجب به هم رسانيدن در تركِ آن و بىانتظار فرحى و « 2 » طلب مدحى و عوضى در برابر آن ، بلكه نبودنِ دنيا را راحت و بودنش را آفت دانى و هميشه از آفت گريزان باشى و چنگ به راحت زنى . و زاهد كسى است كه اختيار كند آخرت را بر دنيا و خوارى را بر عزّت و تعب را بر راحت و گرسنگى را بر سيرى و عافيت « 3 » آخرت را بر محنت « 4 » دنيا و ذكر را بر غفلت ، و نفس او در دنيا و دلش در آخرت باشد « 5 » .
و از آن حضرت پرسيدند كه : زاهد در دنيا كيست ؟ فرمودند : كسى است كه ترك حلال مىكند از ترس حساب و ترك حرام مىكند از ترس عذاب « 6 » .
و فرمودند : زهد در دنيا آن نيست كه مال را ضايع سازند و حلال را حرام كنند ، بلكه زهد در دنيا آن است كه اعتماد تو به آنچه دارى بيش از آن نباشد كه به خدا دارى « 7 » .
و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه فرمودند : زهد در دنيا كوتاه ساختن آرزوست و شكرگزارى هر نعمتى و پرهيز نمودن از هرچه خدا « 8 » حرام كرده « 9 » - « 10 » .
هامش
( 1 ) .a s- است .
( 2 ) . و /aدر .
( 3 ) . عافيت /aعاقبت .
( 4 ) . محنت /mمحبّت .
( 5 ) . مصباح الشريعة : 137 .
( 6 ) . أمالي الصدوق : 493 ح 4 . روضة الواعظين : 433 . مشكاة الأنوار : 207 .
( 7 ) . الكافي 5 : 70 ح 2 . معاني الأخبار : 251 ح 3 . تهذيب الأحكام 6 : 327 ح 20 .
( 8 ) .m- خدا .
( 9 ) . كرده /aنموده .
( 10 ) . الكافي 5 : 71 ح 3 . الخصال : 14 ح 50 . تحف العقول : 220 .