و عبادات او مضاعف مىشود ؛ زيرا كه مقصود در عبادات « 1 » محض حركت زبان و بدن نيست بلكه از براى آن است كه انس او به حقّ محكم شود ، هرچند « 2 » دل فارغتر است تأثير عبادت در انس به خدا بيشتر است .
و از براى اين است كه در اخبار فضل فقير بر غنى عَلَى الإطلاق وارد شده .
و نيز معناى فقر آن نيست كه البته مالك هيچ چيز نباشد ، حضرت امام جعفر صادق عليه السلام در اثناى سخنى كه « 3 » با صوفيّه مىفرمودند اين سخن را گفتند كه : خداى عزّ و جلّ پيغمبرش را تعليم كرد كه چون انفاق مال نمايد و اين چنان بود كه وقتى آن حضرت به قدر هفت مثقال از طلا داشت و كراهت داشت كه صبح كند و آن باقى مانده باشد ، پس تصدّق كرد و صباح شد و چيزى نداشت و در آن وقت سايلى « 4 » سؤال كرد و « 5 » آن حضرت چيزى نداشت كه به سايل تصدّق كند و « 6 » سايل ملامت آن « 7 » حضرت را كرد و آن حضرت غمگين شد از آن راه كه چيزى نمىيافت كه به آن بدهد و در نهايت رحم و شفقت بود ، پس خداى عزّ و جلّ آن حضرت را تعليم فرمودند و ادب كردند به اين سخن كه :
« وَ لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلى عُنُقِكَ وَ لا تَبْسُطْها كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً »
« 8 » يعنى دست خود را غُل در گردن مكن به آنكه هيچ به كسى ندهى ، و دست خود را به نهايت پهن مكن به آنكه « 9 » هرچه داشته باشى بدهى ، پس بنشينى در حالتى كه ملامت كرده شوى و درمانده باشى .
پس حضرت امام جعفر سلام اللَّه عليه فرمودند : مراد خداى عزّ و جلّ آن است كه
هامش
( 1 ) . عبادات /sعبادت .
( 2 ) .a s+ كه .
( 3 ) .a m- كه .
( 4 ) . سايلى /s aسايل .
( 5 ) .a s- و .
( 6 ) .a s- و .
( 7 ) .s a- آن .
( 8 ) . إسراء : 29 .
( 9 ) . آنكه /s aآنچه .