و تمامى آنچه مذكور شد ريايى است پسنديده .
فصل [ در كبر و علاج آن ]
و امّا كبر از نتايج عُجب است و تكبّر از كينه يا حسد يا ريا ناشى « 1 » مىشود . و در بسيارى از مواضع قرآن خداى عزّ و جلّ مذمّت تكبّر نموده چنانچه فرمودهاند :
« سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ »
« 2 » يعنى زود باشد كه بگردانم از قبول كردن آيتهاى من
[ m . b 44 ]
آن جماعتى را كه تكبّر مىكنند بر مردم در روى زمين به غير استحقاق .
و نيز فرمودهاند :
« كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ »
« 3 » يعنى همچنين مُهر مىكند خداى عزّ و جلّ بر دل هر متكبّر ستمكار .
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند كه : داخل بهشت نخواهد شد هركسى كه در دل او « 4 » هموزنِ دانهء خردل از تكبّر بوده باشد « 5 » .
و نيز فرمودند : هركه خود را عظيم شمرد و تكبّر كند در رفتار به خدا ملاقات خواهد نمود و حال آنكه خداى عزّ و جلّ ( بر او غضبناك باشد « 6 » .
و حضرت امام محمّد باقر عليه السلام فرمودند كه : كبر « 7 » جامهاى است مخصوص خداى عزّ و جلّ ) « 8 » زيبنده به وى ، و هركه تكبّر كند منازعه با خداوندگار نموده خواهد بود در آنچه مخصوص وى است « 9 » .
و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : ( كبر آن است كه مردم را حقير شمرى
هامش
( 1 ) . ناشى /sحاصل .
( 2 ) . اعراف : 146 .
( 3 ) . غافر : 35 .
( 4 ) . دل او /aدلش .sدل .
( 5 ) . الكافي 2 : 310 ح 7 . معاني الأخبار : 241 ح 1 .
( 6 ) . الجامع الصغير 2 : 590 ح 8598 . كنز العمّال 3 : 527 ح 7746 .
( 7 ) . كبر /aتكبّر .
( 8 ) . ميان پرانتز ازsافتاده است .
( 9 ) . الكافي 2 : 310 ح 4 .