است . « 1 » بنابراين طبق گفتهء ابن سعد ، أم هشام وعمره از يك پدر ومادر هستند . أم هشام در سال 98 قمري دنيا را وداع كرد . « 2 »
فضايل : أم هشام انصارى از راويان حديث رسول الله صلّى اللّه عليه وآله بوده ويازده حديث از پيامبر صلّى اللّه عليه وآله روايت كرده است . وى در أوايل ظهور اسلام مسلمان شد ودر بيعت رضوان با رسول الله صلّى اللّه عليه وآله بيعت كرد . « 3 » جماعتى از محدثان از وى روايت كردهاند وفقها گفتار أو را معتبر دانستهاند . به هر حال در علم مقامي معلوم داشته است . « 4 »
شيخ طوسي درباره پدرش حارثة بن نعمان آورده است كه از أصحاب رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله واز مجاهدان بدر وأحد وساير غزوات بوده وكنيهاش أبو عبد الله است . جبرئيل عليه السّلام را دو مرتبه به صورت دحية كلبى 85 ديده است ، بار أول هنگامى كه رسول الله صلّى اللّه عليه وآله به طرف بنى قريظة حركت فرمود وبار دوم هنگامى كه از حنين باز مىگشت . پس از پيامبر صلّى اللّه عليه وآله در جنگها همراه أمير المؤمنين عليه السّلام بود تا در زمان معاوية به رحمت حق پيوست . « 5 »
سخنان بزرگان : شيخ طوسي ، ابن عبد البر ، أبو نعيم ، ابن منده وابن أثير وى را از أصحاب وراويان رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله شمرده وأو را أم هاشم ناميدهاند . « 6 »
گفتارى درباره معرفى أم هشام : شيخ طوسي در كتاب رجالش ، در خصوص أصحاب رسول الله صلّى اللّه عليه وآله ، از وى چنين ياد كرده است : « ( أم هشام ) بنت حارثه أخت عمر » كه در برخى از نسخهها أخت عمره آمده است ؛ اما منهج المقال استرآبادي ومعجم رجال خويى وتنقيح المقال مامقانى وأعيان الشيعة سيد امين وجامع الرواة اردبيلى از اين نام ، دو اسم ذكر كردهاند ؛ يكى أخت عمر ( أخت عمره ) وديگرى أم هشام ؛ وبعضي از ايشان گفتهاند أخت عمر ممكن است خواهر خليفه دوم باشد ؛ درحالىكه در كتاب شيخ ، بنت حارثه آمده ودليلي ندارد كه شبهه بوجود آيد ؛ زيرا عمر فرزند
هامش
( 1 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 442 .
( 2 ) . رياحين الشريعة : 6 ، 142 .
( 3 ) . أعلام النساء : 5 ، 211 ؛ تنقيح المقال : 3 ، 74 من باب النساء .
( 4 ) . رياحين الشريعة : 6 ، 142 .
( 5 ) . رجال طوسي : 17 .
( 6 ) . تنقيح المقال : 3 ، 74 من فصل النساء .