لإحياء التراث ، 2 ج .
كتاب رجال الكشّى تأليف محمّد بن عمر بن عبد العزيز كشّى ( ق 4 ) ، كه معرفة الناقلين نام داشته ، داراى غلطهاى زيادى بوده است ومرحوم شيخ طوسي ، براي رفع اين غلطها آن را تلخيص نموده است . دربارهء أصل رجال الكشي ، نظريههاى مختلفي وجود دارد ، از جمله اين كه مشتمل بر عامّه وخاصّه بوده است وشيخ طوسي ، تنها رجال خاصّه را بيان كرده است .
متن كتاب ، در بردارندهء روايات واخبار رجال وراويان حديث است . أسامي رجال بر أساس أصحاب رسول أكرم وأصحاب أئمة عليهم السلام باب بندى نشدهاند وحتى ترتيب الفبا در آنها مراعاة نشده است ؛ امّا با يك سير اجمالي روشن مىگردد كه معرّفى طبقات ، همراه با تقدّم وتأخّر تاريخ زندگى رجال ، تا حدودي مورد نظر بوده است ، به طورى كه با روايات منقول از بعضي صحابيان رسول أكرم وياران حضرت علي عليه السلام روايتها شروع مىشوند وسپس به ترتيب ، أصحاب أئمة عليهم السلام ذكر شدهاند وبه رجال عصر غيبت صغرا ختم مىشود .
با بررسى روايتهاى اين كتاب مىتوان تاريخ تشيّع در عصر حيات ائمهء معصوم عليهم السلام وتشكّلهاى شيعيان وفرقهها ودستهبندىهاى داخلي شيعه را مشخّص نمود . همچنين اين روايتها مشخّص كنندهء خطّ مشى شيعه در قبال دستگاه خلافت بنى اميّه وبنى عبّاس است .
اين كتاب در شش جزء تنظيم شده است .
در مقدمهء آقاى محمّد واعظ زاده خراساني دربارهء خصوصيتهاى اين كتاب وچگونگى تصحيح آن ، بحث شده است .
محقّق كتاب ، زندگىنامهء مؤلّف ومباحثى را در ذكر نسخههاى خطّىاى كه در تصحيح مورد مراجعه بودهاند ، بيان داشته است ودر آخر كتاب ، فهرست مفصّلى تنظيم وارائه نموده است .
« ترتيب » هايى كه بر اين كتاب نوشته شده ، عبارتاند از :
ترتيب سيّد يوسف بن محمّد حسينى عاملي ( م ق 10 ) .
ترتيب محمّد بن حسام الدين جزايرى مشرفى ( زنده در 1042 ق ) .
ترتيب حسام الدين جزايرى ( ق 11 ) .
ترتيب عناية اللَّه قهپايى ( ق 11 ) .
مأخذ شناسى رجال شيعه ( فارسي ) — صفحة 53
مساهمون: رسول طلائيان
ص٥٣