قولنج
و دخول الحمام على البطنة يولد القولنج .
( 1 ) داخل شدن حمام با شكم پر مولد درد قولنج مىباشد .
در اينكه با شكم پر بحمام رفتن خلاف اصول بهداشت است و عوارض سوئى را در بر دارد ميان طب قديم و جديد خلاف نيست ولى گفتگو در آنست كه تبعات سوء اين خلاف احتياط چيست .
ميدانيم غذا براى اينكه هضم شود و جذب بدن گردد محتاج به مقدارى حرارت است اين حرارت درون معده و روده روى غذا تأثير مىكند .
از طرفى بشهادت علم و تجربه وقتى حرارتى از خارج بدن را گرم كند حرارت داخلى بدن كم مىشود كم شدن اين حرارت اختلالاتى در معده و روده و عمل هضم ايجاد مىكند كه طب قديم از آن بقولنج ايلاووسى تعبير مىكند .
علامت كسانى كه به اين بيمارى مبتلا مىشوند سردى دست و پا و درد شديد در داخل و خارج شكم مخصوصا قسمت بالاى آن و پريدگى رنگ و گاهى توأم با سر درد و سرگيجه و عرق زياد و بيحالى است .
علاج آن حقنه و شياف و امتناع از خوردن و آشاميدنست .
استفراغ بوسيله قى در اين حال عملى خطرناك مىباشد .
بعد از سه عمل فوق خوردن شربت عسل كه قدرى گرم باشد و استراحت به پشت بسيار لازم و تأثير خوب مىبخشد .