چهار طبيعت
لان اللَّه تعالى بنى الاجسام على اربع طبايع و هى المرتان و الدم و البلغم و بالجملة حاران و باردان قد خولف بينهما فجعل الحارين لينا و يابسا و كذلك الباردين رطبا و يابسا .
( 1 ) زيرا خداوند متعال اجسام را بر چهار طبيعت بنا كرده است و آنها عبارتند از صفرا و سودا و خون و بلغم . دوتاى آنها گرم و دوتاى ديگر سرد است و ميان هر دوتاى آنها از لحاظ ديگر نيز اختلاف است يعنى يكى از دو طبيعت گرمتر است و ديگرى خشك و يكى از دو طبيعت سردتر است و ديگرى خشك .
دكتر غياث الدين جزايرى متخصص علم غذاشناسى ميگويد :
پزشكان قديم معتقد بودند كه وقتى شخصى غذا مىخورد آن غذا پس از طبخ در معده بكبد ميرود و به چهار جزء تقسيم مىشود :
جزء اول كه مايعى زرد رنگ و از سه جزء ديگر سبكتر است و در روده مىايستد موسوم بصفراء است .
جزء دوم كمى سنگينتر است و بعد از صفرا واقع مىشود و آن خونست .
جزء سوم مايهء سفيد لزجى است كه آن را بلغم مىنامند .
جزء چهارم كه از همه اينها سنگينتر است و مانند گل و لاى ميماند سوداء نام دارد .
طبيعت صفراء سرد و خشك ، طبيعت خون گرم و تر ، طبيعت سوداء سرد و خشك و طبيعت بلغم گرم و تر است .