( 22 )
نسخ در آيهء صلح
وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها .
« 1 » اگر كفار تمايل به صلح نمودند ، تو نيز به صلح تمايل كن ! عدهاى از مفسّرين از جمله ابن عباس ، مجاهد ، زيد بن اسلم ، عطا ، عكرمه ، حسن بصرى و قتاده مىگويند : اين آيه با آيهء « سيف » نسخ گرديده است ، « 2 » زيرا اين آيه به صلح و سازش تشويق مىكند ولى آيه سيف ، به جنگ فرمان مىدهد .
نظر ما : اين آيه نيز مانند آيات قبلى است و نسخى به آن راه نيافته است و هنوز هم حكم آن باقى و لازمالاجرا است ، زيرا :
اولا : آيه « سيف » كه آن را ناسخ اين آيه مىدانند ، اختصاص به مشركين دارد و شامل غير آنها نمىباشد ، اين است كه رسول خدا ( ص ) در سال دهم هجرت با مسيحيان نجران كه اهل كتاب بودند ، پيمان صلح برقرار كرد ، با اين كه ( 1 ) - سوره برائت و آيه سيف كه در همان سوره مىباشد ، در سال نهم هجرت و يك سال قبل از صلح نجران نازل گرديده بود ، اگر آيه سيف بر اهل كتاب شمول و عموميت داشت ، رسول خدا ( ص ) با نصاراى نجران - كه اهل كتاب بودند - پيمان صلح منعقد نمىكرد .
هامش
( 1 ) انفال / 61 .
( 2 ) تفسير ابن كثير ، 2 / 324 .