( 6 )
نسخ در آيهء فديه
( 1 ) -
وَ عَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ .
« 1 » و بر كسانى كه روزه گرفتن براى آنها طاقتفرساست ، لازم است كفّاره بدهند مسكينى را طعام كنند و كسى كه كار خيرى انجام دهد ، براى او نيكوست .
مىگويند : اين آيه نيز با آيه بعدى نسخ گرديده است كه خداوند مىفرمايد :
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ .
« 2 » پس هركس از شما كه در ماه رمضان در حضر باشد ، روزه بدارد .
اگر كلمهء « طاقت » كه در آيه اول به كار رفته است به معناى امكان و قدرت باشد ، ثبوت نسخ در اين آيه روشن و مسلّم است زيرا در اين صورت مفهوم آيه بدين گونه خواهد بود كه انسان با داشتن قدرت روزه گرفتن باز مىتواند روزه نگيرد و به جاى آن كفاره بدهد و اطعام مسكين كند .
با در نظر گرفتن اين معنى در آيه اول ، حكم آن به وسيله آيهء دوم نسخ شده است كه مىگويد :
« هركس ماه رمضان را دريابد ، بايد روزه بگيرد » و در اين صورت كفاره و اطعام مسكين نمىتواند جاى روزه ماه رمضان را بگيرد و از آن مستغنى سازد .
( 2 ) - ولى روشن است كه منظور از « طاقت » در اين آيهء شريفه ، امكان و قدرت به تمام معنى نيست
هامش
( 1 ) بقره / 184 .
( 2 ) بقره / 185 .