( 2 )
نسخ در آيهء قبله
وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلِيمٌ .
« 1 » مشرق و مغرب از آن خداست ، به هر سو رو كنيد ، خدا آنجا است .
( 1 ) - به طورى كه نقل گرديده است ، به عقيدهء گروهى از دانشمندان علم تفسير ، مانند ابن عباس ، ابو العاليه ، حسن بصرى ، عكرمه ، قتاده ، سدى و زيد بن اسلم ، اين آيه نسخ شده است . « 2 » ولى خود آنها در ناسخ اين آيه به اختلاف سخن گفتهاند ، ابن عباس گفته كه با اين جمله نسخ شده است :
وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ .
« 3 » هر كجا بايد ، روى خود را به سوى كعبه متوجه سازيد ! قتاده مىگويد كه : با اين جمله نسخ شده است :
فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ .
« 4 » به سوى مسجد الحرام روى گردان .
و كيفيت نسخ را چنين بيان نمودهاند كه : طبق مضمون آيه اوّل مسلمانان در اوايل طلوع اسلام
هامش
( 1 ) بقره / 115 .
( 2 ) تفسير ابن كثير ، 1 / 157 - 158 .
( 3 ) بقره / 150 .
( 4 ) بقره / 150 .