مىدهيم : حفصه صحيفهها را به نزد عثمان فرستاد . عثمان به زيد بن ثابت و عبد اللّه بن زبير و سعيد بن عاص و عبد الرحمن بن حرث بن هشام دستور داد از روى اين صحيفهها چند نسخه ديگر نوشتند .
عثمان به سه تن از آن نويسندگان كه از قبيلهء قريش بودند ، گفت : اگر شما و زيد بن ثابت در موردى از قرآن اختلاف نظر پيدا كرديد با لغت قريش بنويسيد زيرا قرآن با لهجه و لغت آنان نازل شده است .
اين چهار نفر طبق دستور عثمان به كار پرداختند تا از روى آن صحيفهها چند مصحف ديگر نسخهبردارى كردند سپس عثمان صحيفههاى اصلى را به حفصه برگردانيد و از مصحفهايى كه نسخهبردارى شده بود به هر ناحيه يك جلد فرستاد و دستور داد نسخههاى ديگر قرآن را كه غير از اين نسخههاست به طور كلى بسوزانند و از بين ببرند .
ابن شهاب پس از نقل اين جريان مىگويد : خارجه فرزند زيد بن ثابت نقل مىكرد : از پدرم شنيدم كه مىگفت : وقتى كه مصحف را استنساخ مىكرديم آيهاى از سوره احزاب را كه از خود رسول خدا شنيده بودم گم كرديم ، پس از پىجويى در نزد خزيمة بن ثابت انصارى پيدا نموديم ، و به سورهء احزاب لاحق كرديم كه بدين گونه بود :
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ
« 1 » ( 1 ) - 3 - ابن ابى شيبه با سند خود از امير مؤمنان ( ع ) نقل مىكند كه : اجر و پاداش ابو بكر در جمعآورى قرآن بيش از همه مىباشد زيرا او اول كسى بود كه قرآن را در ميان دو لوح جمعآورى نمود .
4 - ابن شهاب از سالم بن عبد اللّه و خارجه نقل مىكند كه ابو بكر قرآن را در كاغذ پارهاى جمعآورى كرد و از زيد بن ثابت درخواست كرد كه به اين نوشته نظرى بيفكند ، زيد امتناع ورزيد تا ابو بكر در اين باره از عمر استمداد نمود در اثر اصرار و پافشارى زياد آن دو ، زيد نظارت و تصحيح آن نوشتهها را به عهده گرفت .
اين صحيفهها و نوشتهها در نزد ابو بكر بود و بعد از درگذشت وى در نزد عمر و پس از مرگ او در نزد حفصه همسر رسول خدا بود كه عثمان كسى را به نزد او فرستاد و آنها را خواست . حفصه
هامش
( 1 ) از مؤمنان كسانى هستند كه در پيمانشان با خدا وفا دارند . احزاب / 23 ؛ صحيح بخارى ، 6 / 99 . اين روايت و روايتهاى بعدى تا روايت بيست و يكم در منتخب كنز العمال كه در حاشيه مسند احمد چاپ شده ، ج 2 ، صص 43 - 53 آمده است .