اوست كه پيامبرش را با هدايت و آيين حق به سوى مردم فرستاد تا دين وى را بر تمام دينها پيروز گرداند ، هر چند مشركان كراهت داشته باشند .
اين آيه شريفه هنگامى نازل گرديد كه اسلام هنوز در جزيره عربستان رواج كامل پيدا نكرده بود كه اين آيه از پيروزى جهانى اسلام و از برترى و غلبه آن بر تمام اديان و ملل دنيا خبر داد كه بخش عظيمى از آن تحقق يافت و تحقق كامل آن با ظهور مهدى و مصلح جهان خواهد بود .
4 - پيشگويى دربارهء جنگ ايران و روم
غُلِبَتِ الرُّومُ . فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ .
« 1 » روم در نزديكترين سرزمين شكست خورد ولى پس از مغلوب شدن به زودى پيروز و غالب خواهد گرديد .
آن چه اين آيه خبر داده بود ، در مدت كمتر از ده سال واقع گرديد و شاه روم بر پادشاه ايران غالب شد و سپاه روم وارد سرزمين فارس گرديد .
5 - پيشگويى در هزيمت دشمن نيرومند
أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ . سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ يُوَلُّونَ الدُّبُرَ .
« 2 » يا مىگويند : ما جماعتى متحد و نيرومند و پيروزيم ولى بدانند به زودى جمعشان شكست مىخورد و پا به فرار خواهند گذاشت .
اين آيه از هزيمت و شكست مشركين و از پاشيده شدن اجتماعاتشان خبر مىدهد . اين جريان نيز در جنگ بدر واقع گرديد ، آنگاه كه ابو جهل اسب خويش را جلو راند و در پيشاپيش لشكر خويش قرار گرفت و گفت : ما امروز ( 1 ) - از محمد و يارانش انتقام خواهيم گرفت ولى خداوند او را هلاك و جمعيتش را متفرق ساخت و حق را آشكار و كلمهء حق را برتر گردانيد . اين جريان در موقعى به وقوع پيوست كه مسلمانان در اقليت بودند و كسى نمىتوانست ، باور كند كه سيصد و سيزده مردى كه هيچگونه وسايل جنگ در اختيارشان نبود و به جز يك يا دو اسب و هفتاد شتر كه به نوبت سوار آنها مىشدند وسيلهاى نداشتند ، بر يك لشكر انبوه و نيرومندى كه از نظر تعداد ،
هامش
( 1 ) روم / 2 ، 3 .
( 2 ) قمر / 44 ، 45 .