پاورقى شمارهء ( 6 )
بحثى پيرامون آيه « بسم الله . . . »
در توضيح ادبى آيه « بسم الله . . . » گفتيم كه اضافهء كلمه « اسم » به سوى كلمهء « الله » اضافه معنوى است و كلمه « الله » هم در معناى خود به كار رفته است نه اينكه منظور از آن خود لفظ « الله » باشد .
بنابراين ، بايد گفت كه كلمه « اسم » در معناى عمومى و جامع خود كه مىتواند به تمام اسماء و نامهاى الهى مشتمل باشد ، به كار رفته است . بنابراين ، با گفتن كلمهء « بسم الله » مفهوم كلى اسم خدا منظور مىشود و به مصداق اشاره مىگردد ، چون اسم اعظم پروردگار بزرگترين مصداق نامهاى پروردگار است . پس با مفهوم كلى اسم پروردگار بهتر و بيشتر تطبيق مىكند و با گفتن كلمهء اسم از تمام اسماء و نامهاى ديگر پروردگار پيشتر و بيشتر به ذهن گوينده و شنونده سبقت و مبادرت مىكند .
با اين توضيح و معناى آن روايت ، روشن مىگردد كه مىگويد : « بسم الله به اسم اعظم پروردگار نزديكتر است تا سياهى چشم به سفيده آن . « 1 » »
هامش
( 1 ) . اين حديث در متن كتاب قسمت تفسير « بسم الله » گذشت .