عمر حديث روايت كرده است ) ناميده مىشد . او داناترين و آشناترين مردم به احكام و قضاوتهاى عمر بود .
ابراهيم بن سعد از پدرش نقل كرده كه سعيد گفته است : كسى داناتر از من به هر قضاوتى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و ابوبكر و عمر انجام دادهاند ، بر جاى نمانده است . و ابراهيم از پدرش نقل مىكند : و گمان مىكنم كه عثمان را نيز ذكر كرد .
مالك گفته است : به من رسيده است كه عبداللَّه بن عمر كسى را به نزد ابن مسيّب مىفرستاد و از او دربارهء برخى از شئون و دستورات عمر مىپرسيد . نيز مالك گفته است : سعيد عمر را درك نكرد ؛ ليكن هنگامى كه سنّش زيادتر شد ، به پرسش از شئون و دستورات عمر پرداخت .
قتاده گفته است : هرگاه براى حسن مشكل علمى رخ مىداد ، براى سعيد بن مسيّب نامه مىنوشت [ و از او براى حلّ مشكلش كمك مىگرفت ] .
عجلى مىگويد : سعيد مردى نيكوكار و فقيه بود .
ابوزرعه دربارهء سعيد گفته است : مدنى ، قرشى ، ثقه ، امام .
و ابوحاتم مىگويد : در ميان تابعان ، كسى برجستهتر از او نيست ؛ و او در ميان ايشان ، احاديث ابوهريره را بهتر از ديگران ثبت و ضبط كرده است .
واقدى گفته است : سعيد در سال نود و چهار ، در عصر خلافت وليد ، در هفتاد و پنج سالگى ، در گذشت .
ابونعيم نيز گفته است : سعيد در سال نود و چهار در گذشته است .
مىگويم : بر اساس آنچه از سعيد نقل كردهاند كه سال تولّد او دومين سال خلافت عمر بوده و با توجّه به اينكه اسناد به او صحيح است ، همان گونه كه واقدى گفته است ، طول عمر وى به هفتاد و نه سال مىرسد . « 1 »
6 . ابن حجر
: سعيد بن مسيّب . . . يكى از علماى هشتگانه است . دانشمندان بر اينكه مرسلات او صحيحترين احاديث مرسل است ، همداستان شدهاند .
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب 4 / 84 .