لَوْ لا دُعاؤُكُمْ
« 1 » : بگو پروردگارم به شما اعتنائى نمى كرد اگر دعاى شما نبود و فرمود :
ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ
« 2 » : مرا بخوانيد اجابتتان مىكنم آنانى كه از عبادت من ( دعا ) اعراض و سركشى مىكنند ، زود با ذلت و خوارى در دوزخ شوند . پس خداى تعالى دعا را عبادت قرار داد و كسى كه به سبب تكبر عبادت نكند ، به منزلهء كافر تلقى شده است . ( 3 ) و نيز گفتار حق تعالى :
وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً
« 3 » : و با ترس و اميد او را بخوانيد و گفتار حق تعالى :
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَ لْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ
« 4 » وقتى بندگانم از من چيزى را بخواهند پس من نزديكم و خواهش دعاكننده را به هنگامى كه دعا نمود بر مىآورم پس طلب اجابت كنند و به ( اجابت ) من ايمان بياورند شايد رستگار شوند .
( استفاده از آيه )
بدان كه اين آيات بر امورى دلالت دارند :
اول : خداى تعالى تلويحا با اين گفتار
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ
بندگان را به دعا و خواست از خود ، دعوت كرد .
دوم : نهايت توجه حق تعالى ، به سرعت در اجابت ، معطوف است . و جواب خود را متوقف بر تبليغ پيامبر ( ص ) نكرده است . بلكه فرمود « فانى قريب » يعنى من نزديكم و نفرمود بگو به ايشان كه من نزديكم .
سوم : جواب « فانى قريب » با فاء آمده است كه فاء ( به معناى پس ) دلالت بر اجابت شدن بدون فاصله مىكند .
چهارم : خداى تعالى ايشان را مشرّف فرمود به اينكه خود او اجابت مىكند تا آنكه بدان منزلت دعا و شرف و محل آن را در نزد خودش به ايشان گوشزد كند .
امام باقر ( ع ) فرمود : از دعا خسته نشو ! زيرا دعا در نزد خدا منزلت و مقامى عظيم دارد .
و امام باقر عليه السلام در پاسخ سؤال بريد بن معاويه بن وهب كه پرسيده بود : زياد قرآن
هامش
( 1 ) . 25 / فرقان ، 77 .
( 2 ) . 40 / غافر ، 60 .
( 3 ) . 7 / اعراف ، 56 .
( 4 ) . 2 / بقره ، 186 .