ولا تَبخَلَ فتُشتَمَ ، ولا تَجهَلَ فتُخصَمَ . « 1 »
18798 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام - لَمّا سُئلَ عَنِ المُروءَةِ - : لا يَراكَ اللَّهُ حَيثُ نَهاكَ ، ولا يَفقِدُكَ مِن حَيثُ أمَرَكَ . « 2 »
18799 عنه عليه السلام : المُروءَةُ مُروءَتانِ : مُروءَةُ الحَضَرِ ، ومُروءَةُ السَّفَرِ ؛ فأمّا مُروءَةُ الحَضَرِ فَتِلاوَةُ القُرآنِ ، وحُضورُ المَساجِدِ ، وصُحبَةُ أهلِ الخَيرِ ، والنَّظَرُ في الفِقهِ . وأمّا مُروءَةُ السَّفَرِ فبَذلُ الزّادِ ، والمِزاحُ فيغَيرِ ما يُسخِطُ اللَّهَ ، وقِلَّةُ الخِلافِ على مَن صَحِبَكَ ، وتَركُ الرِّوايَةِ علَيهِم إذا أنتَ فارَقتَهُم . « 3 »
3609 . ما يُعدُّ مِنَ المُروءَةِ
18800 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : مِن المُروءَةِ أن يُنصِتَ الأخُ لأخيهِ إذا حَدَّثَهُ . « 4 »
18801 عنه صلى الله عليه وآله : مِنَ المُروءَةِ استِصلاحُ المالِ . « 5 »
18802 الإمامُ عليٌّ عليه السلام : مِن المُروءَةِ العَمَلُ للَّهِ فَوقَ الطّاقَةِ « 6 » . « 7 »
شرح
كه محكوم مىشوى .
18798 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به پرسش :
مردانگى چيست ؟ - فرمود : اين كه خداوند تو را در جايى كه نهيت كرده است ، حاضر نبيند ودر آن جا كه فرمانت داده است ، غايب نيابد .
18799 امام صادق عليه السلام : مردانگى دوتاست :
مردانگى در حَضَر ومردانگى در سفر . اما مردانگى در حضر ، تلاوت قرآن است وحاضر شدن در مساجد وهمنشينى با نيكان وانديشيدن در فقه ( مسائل دين ) واما مردانگى در سفر ، بخشيدن از توشه است وشوخى كردن در آنچه كه موجب خشم خدا نشود وكمتر ناسازگارى كردن با همسفرت واين كه وقتي از همسفرانت جدا شدى بر ضدّ آنها چيزى نقل نكنى .
3609 . آنچه از مردانگى به شمار آيد
18800 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : گوش دادن برادر به برادرش هرگاه با أو سخن بگويد ، از مردانگى است . 18801 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : در پى رشد دادن وبهسازى مال بودن ، از مردانگى است . 18802 امام علي عليه السلام : كار كردنِ بيش از توان براي خدا ، از مردانگى است .هامش
( 1 ) . تحف العقول : 293 .
( 2 ) . تحف العقول : 359 .
( 3 ) . معاني الأخبار : 258 / 8 .
( 4 ) . كنز العمّال : 7177 .
( 5 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : 3 / 166 / 3616 .
( 6 ) . غرر الحكم : 9303 .
( 7 ) . ( انظر ) عنوان 84 « الجهاد ( الإجتهاد في طاعة اللَّه ) » .