للصادِقِ عليه السلام : إنَّ لي جِيراناً ولَهُم جَوارٍ يَتَغَنَّينَ ويَضرِبنَ بِالعُودِ ، فرُبّما دَخَلتُ المَخرَجَ فَاطِيلُ الجُلوسَ استِماعاً مِنِّي لَهُنَّ ! فقالَ لَهُ الصادقُ عليه السلام : لاتَفعَلْ ، فقالَ :
واللَّهِ ما هو شيءٌ آتِيهِ بِرِجلي إنّما هو سَماعٌ أسمَعُهُ بِاذُني ، فقالَ لَهُ الصادقُ عليه السلام :
تَاللَّهِ أنتَ ! أما سَمِعتَ اللَّهَ عَزَّوجلَّ يقولُ :
« إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا »
« 1 »
؟ !
فقالَ الرَّجُلُ كَأنّني لم أسمَعْ بهذهِ الآيةِ مِن كتابِ اللَّهِ عَزَّوجلَّ مِن عَرَبيٍّ ولا عَجَميٍّ ! لا جَرَمَ أنّي قد تَرَكتُها ، وأنا أستَغفِرُ اللَّهَ تعالى . « 2 »
15500 الإمامُ الرِّضا عليه السلام - لمّا سَأَلَهُ محمّدُ بنُ أبي عَبّادٍ عنِ السَّماعِ ، وكانَ مُشتَهراً بالسَّماعِ ، وشُربِ النَّبيذِ - : لأِهلِ الحِجازِ رَأيٌ فيهِ ، وهُو في حَيِّزِ الباطِلِ واللَّهوِ ، أما سَمِعتَ اللَّهَ تَعالى يقولُ
« وَإِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِراماً »
« 3 » . « 4 »
15501 سنن أبي داوود عن نافع : سَمِعَ ابنُ عُمَرَ مِزماراً ، قالَ : فَوَضَعَ إصبَعَيهِ على اذُنَيهِ
شرح
صادق عليه السلام عرض كرد : همسايگانى دارم كه آنان را كنيزكانى است كه آواز مىخوانند وعود مىنوازند وگاهى أوقات من به مستراح مىروم وبراي اين كه ساز وآواز آنها را بشنوم نشستنم را طول مىدهم .
حضرت عليه السلام به أو فرمود : اين كار را نكن .
مرد گفت : به خدا قسم از روى قصد آن جا نمىروم ، بلكه آوازى است كه با گوشم مىشنوم . حضرت فرمود : عجبا از تو مگر نشنيدهاى كه خداوند تعالى مىفرمايد :
« همانا گوش وچشم ودل ، از همهء اينها بازخواست مىشود » ؟
آن مرد گويد : انگار اين آيهء كتاب خداوند عزّوجلّ را از هيچ عرب وعجمي نشنيده بودم . لاجرم اين عمل خود را ترك كردم واز خداى بزرگ آمرزش مىطلبم .
15500 امام رضا عليه السلام - در پاسخ به سؤال محمّد بن أبي عبّاد كه به آوازه خوانى وشرابخوارى شهره بود ودربارهء آوازه خوانى سؤال كرد - فرمود : أهل حجاز در اين باره رأى ونظري دارند . در حالي كه اين عمل به منزلهء باطل ولهو است . مگر نشنيدهاى كه خداوند تعالى مىفرمايد : « وچون بر لغو بگذرند ، با بزرگوارى مىگذرند » .
15501 سنن أبي داوود - به نقل از نافع - : ابن عمر آواز نىاى را شنيد . انگشتانش را در گوشهاى خود كرد ودور شد وبه من گفت : اى نافع ! چيزى مىشنوى ؟ من
هامش
( 1 ) . الاسراء : 36 .
( 2 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : 1 / 80 / 177 .
( 3 ) . الفرقان : 72 .
( 4 ) . عيون أخبار الرضا : 2 / 128 / 5 .