يَجِد راحَةً في كِبَرِهِ . « 1 »
10649 . الإمامُ الحسنُ عليه السلام - لمّا دَعا بَنيهِ وبَني أخيهِ - :
إنَّكُم صِغارُ قَومٍ ويوشَكُ أن تَكونوا كِبارَ قَومٍ آخَرينَ فَتَعَلَّموا العِلمَ ، فَمَن لَم يَستَطِع مِنكُم أن يَحفَظَهُ فَليَكتُبهُ وليَضَعهُ في بَيتِهِ . « 2 »
10650 . الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : قالَ لُقمانُ لابنه : إن تَأدَّبتَ صَغيراً انتَفَعتَ بِهِ كَبيراً . « 3 »
10651 . الإمامُ الكاظمُ عليه السلام : تُستَحَبُّ عَرامَةُ الغُلامِ في صِغَرِهِ لِيَكُونَ حَليماً في كِبَرِهِ . « 4 »
10652 . الإمامُ العسكريُّ عليه السلام : جُرأةُ الوَلَدِ عَلى والِدِهِ في صِغَرِهِ تَدعوا إلَى العُقوقِ في كِبَرِهِ . « 5 »
( انظر ) الوالد والولد : باب 4149 .
الأدب : باب 67 ، 68 .
شرح
10649 . امام حسن عليه السلام - زمانيكه فرزندان وبرادرزادگانش را فرا خواند - فرمود : اى فرزندانم وفرزندان برادرم ! شما خردسالان قوميد وزود است كه بزرگ ديگران شويد ، دانش بياموزيد . هر كدامتان توان حفظش را ندارد ، آن را بنويسد ودر خانهاش نگه دارد .
10650 . امام صادق عليه السلام : لقمان به پسرش گفت :
اگر در كودكى أدب آموزى ، در بزرگسالى با آن بهره ببرى .
10651 . امام كاظم عليه السلام : بازيگوشى ( شيطنت ) پسر در دوران كودكى پسنديده است ، براي اينكه در بزرگسالى بردبار شود . « 1 »
10652 . امام عسكرى عليه السلام : جسارت فرزند بر پدر در دوران كودكىاش ، موجب نافرمانى در بزرگسالىاش مىشود .( 1 ) . بازى در رشد كودك ، نقش مهمى دارد وبازى براي كودك جدىترين موضوع حيات است . واژهء بازى براي بزرگسالان مساوى وقتگذرانى ، بطالت ، غفلت و . . . است كه مانع تكامل وتعالى مىگردد اما در مورد كودك بستر رشد وتكامل اوست . دوران بازى كودك دوران تعطيلى تكاملى نيست بلكه دوران شكوفايى استعدادهاى أو از طريق بازى است . از اين رو توصيه شده كه به كودكان خود اجازهء بازى دهيد وكودكى كه بازيگوش باشد ، در بزرگسالى خوش فهم وحليم مىگردد . حديث دوم نشانگر نقش اساسى بازى در رشد وتعالى شخصيتى انسان است . كودكى كه كودكىِ خود را به وسيلهء بازى ارضاء نكرده باشد ، در بزرگسالى رفتارهاى كودكانه از أو سر مىزند . « كودك صفتي » از نابهنجارىهايى است كه برخى افراد در سنين جوانى وبزرگسالى به آن مبتلا هستند . يكى از علل اين نابهنجارى ارضاء نشدن كودكى در دوران كودكى است وارضاء شدن كودكى به وسيلهء بازى صورت مىگيرد .
هامش
( 1 ) . عيون الحكم والمواعظ : 446 .
( 2 ) . منية المريد : 340 .
( 3 ) . قصص الأنبياء ( الراوندي ) : 194 / 244 ، بحار الأنوار : 13 / 419 / 13 .
( 4 ) . كتاب من لا يحضره الفقيه : 3 / 493 / 4748 .
( 5 ) . تحف العقول : 489 .