1718 . لِكُلِّ شَيءٍ سَبَبٌ
الكتاب :
« إِنّا مَكَّنّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْناهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً * فَأَتْبَعَ سَبَباً * حَتَّى إِذا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَها قَوْماً قُلْنا يَا ذَا القَرْنَينِ إِمَّا أَنْ تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَنْ تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْناً * قَالَ أَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذاباً نُّكراً * وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً فَلَهُ جَزَاءً الحُسْنَى وَسَنَقُولُ لَهُ مِنْ أَمْرِنا يُسْراً * ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبَاً * حَتَّى إِذا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَها تَطْلُعُ عَلَى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّن دُونِها سِتْراً * كَذلِكَ وَقَدْ أَحَطْنا بِما لَدَيْهِ خُبْراً * ثُمَّ أَتْبَعَ سَبَبَاً * حَتَّى إِذا بَلَغَ بَينَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِن دُونِهِما قَوْماً لَّايَكادُونَ يَفْقَهُونَ قَوْلًا » . « 1 »
الحديث :
8349 الإمامُ عليٌّ عليه السلام : رَأسُ العِلمِ التَّواضُعُ . . .
وعَقلُهُ مَعرِفَةُ أسبابِ الامُورِ . « 2 »
شرح
1718 . هر چيزى سببي دارد
قرآن : « وى ( ذو القرنين ) را در زمين توان داديم واز هر چيز سببي ( راهى ) بدو عطا كرديم . پس ، راهى را دنبال كرد تا به غروبگاه خورشيد رسيد وآن را ديد كه در چشمهاى گل آلود فرو مىرود ونزديك آن گروهى را يافت . گفتيم : اى ذو القرنين ! يا عذاب كنى يا دربارهء آنها نيكويىپيشگيرى . گفت : هر كه ستم كند ، بزودى عذابش كنيم وآنگاه سوى پروردگارش برده شود وأو وى را عذابي سخت كند . وهر كه ايمان آورد وكار شايسته كند پاداش نيك دارد وبزودى به فرمان خويش أو را به [ كارى ] آسان وا خواهيم داشت . آنگاه راهى را دنبال كرد تا به طلوعگاه خورشيد رسيد وآن را ديد كه بر مردمى طلوع مىكند كه آنان را در برابر آفتاب پوششى نداديم . اين چنين ما از آنچه نزد وى بود خبر داشتيم . سپس راهى را دنبال كرد تا ميان دو كوه رسيد وگروهى را ميان آن دو يافت كه سخنى را نمىفهميدند » . حديث : 8349 امام علي عليه السلام : سرِ دانش ، افتادگى است . . . ومغزش شناخت أسباب أمور است .هامش
( 1 ) . الكهف : 84 - 93 .
( 2 ) . مطالب السؤول : 48 .