ميانگين كهكشان تلقى كرد . با در نظر گرفتن اين موضوع ، دقت اندازهگيرى بيشتر ونتيجهء به عمل آمده به واقعيت نزديكتر مىشود . محاسباتى كه بر مبناى اين روش وبا استفاده از دادههاى بسيار صورت گرفته است ، نشان مىدهد كه تعداد كل ستارگان كهكشان حدود 12 10 * 2 عدد يعنى ده برابر بيش از تعدادى است كه در بالا به طور تقريبي محاسبه شد . يعنى 110 ميليارد - وروش ديگر در اندازهگيرى مقدار مادهء كهكشان ، تعيين جرم آن از طريق رصد مدار ستارگان است . دقت روش بسيار بيشتر از روش شمارش ستارگان است ومبناى آن به محاسبهء جرم سيارات از روى مدار حركتشان ، شباهت دارد . ولى در مورد كهكشان اين واقعيت را بايد مورد توجه قرار داد كه ستارگان نه تنها كشش گرانشى مركز كهكشان را متحمل مىشوند ، بلكه مقادير بسيار زيادى مادة كه در مدار آنها وجود دارد ، حركتشان را تحت تأثير قرار مىدهد .
تنها در نواحي دور افتادهء آن ، مدار ستارگان از قوانين كپلر پيروى مىكند .
از سوى ديگر مىدانيم كه خورشيد در يك مدار تقريبا دايرهاى وبا سرعتى معلوم به دور مركز كهكشان گردش مىكند . سرعت گردش آن با اندازهگيرى سرعت ظاهري اجرام نسبتا ثابت است . امروزه ديگر شمارش وتخمين ستارگان را با روش فوق انجام نمىدهند بلكه بوسيلهء ابزار وكامپيوترهاى مجهزى كه در ماهوارهها تعبيه مىشود مشخصات كهكشان شيرى را به دست مىآورند .
براي توجيه بيشتر كهكشان شيرى وتقسيمات يكصد وده ميليارد ستاره غول پيكر وابرغولهاى در هسته مركزى آن وخورشيدهاى بيشمار در بازوهاى مارپيچى آن از طريق عكسهاى صفحات بعدى به شرح زير ارائه مىشود .
1 - عكس كامل كهكشان شيرى كه از طريق محاسبات كامپيوترى تهيه وترسيم شده در ( شكل 58 - 9 ) 2 - تصوير كامل چهار بازوى كهكشان شيرى كه مشخصكننده مناطق بازوهاى چهارگانه ( شكل 59 - 9 ) 3 - تعداد هشت قطعه تصوير مستند از بازوى قوس كه نشانگر هشت قسمت از مناطق بازوى قوس در فصلهاى معين طول سال گرفته شده وستارگان داخلي آنها بصورت نقطههاى فشرده مشاهده مىشود .
4 - هر كدام يك از نقطههاى منورى كه در هشت بخش از بازوهاى قوس مشاهده مىشود . يك خورشيد عظيمى است كه خورشيد ما هم يكى از آن خورشيدهاست در بازوى جبار .
كهكشانها در قرآن ( فارسي ) — صفحة 295
مساهمون: لطف على سليمى
ص٢٩٥